- زرشك قرطه كحلى خويشتن بدريد ( ص 651 ) .
- تلال و جبال قطيفهء بلورى را از قرطهء مينايى عوض يافته ( ص 741 ) .
قرغو : عبارت است از خانهيى كه به مقدار شست گز بلندى ساختهاند ( ص 829 ) .
قرمچى : در فرهنگها اين كلمه ضبط نشده - قورمق به معنى توجه كردن است . شايد اين كلمه قورمچى به معنى صاحب توجه بوده كه به معنى محل توجه درآمده است ( فرهنگ شفيع ) .
- تا مقابل همت عالى سلطان قرمچى باشد ( ص 699 ) .
قروق : / غروق - اغرق .
قسرا : بناچار ، بناخواست ، بناخواه ( دهخدا ) .
قسين : نام موضعى ( مقالات محمد شفيع ) .
( ص 60 ) . « و گرد تخت بلسك خرگاه قسين گرفته » ( ص 838 ) ، خرگاه قسين :
خيمهء مخروطى شكل نمدى .
قشعريره : رعشه بر اعضاى كوه و رعد و قشعريره بر گروه انبوه پيدا شد ( ص 788 ) ، جوشهايى كه هنگام وحشت ناگهانى روى پوست بدن ظاهر مى - شود ( قاموس ) ، لرزه ، لرزش ( معين ) .
قشلاميشى : ( تركى ) ، به مقر زمستانى رفتن ( فرهنگ اصطلاحات ديوانى ) .
قصاد : جمع قاصد : قاصدان .
قصاد و ايلچيان با تحف و هدايا به حضرت سلطنت شعارى فرستاد ( ص 497 ) .
قصارى : غايت ، آخرالامر ( منتهى الارب ) .
قصب : كتان نرم و تنك ( منتهى الارب ) « هيچ نتواند چخيدن چون قصب با ماهتاب » ( ص 245 ) .
قصوى : مونث اقصى ، غايب دور ( منتهى - الارب ) .
قطاس : اصل آن قوتاس است و بعضى آن را به معنى جانورى مىدانند كه در كوهستان فاصل بين چين و سرزمين هند وجود دارد . دمش بلند و سر دمش گنده است ( فرهنگ شفيع ) . يعنى غژ گاو ، گاو يالدار - ياك .
قطان : ج قاطن : مقيم ، اقامتكننده ، باشنده ، متوطن ( نفيسى ) .
قطيعت : جدائى ، هجران ( منتهى الارب ) .
حجاب گفتوگوى كه سبب قطيعت رحم پيوند است . ( ص 518 ) .
قطيفه : جامهء پرزدار خوابناك ( منتهى - الارب ) .
قلال : جمع قله ( المنجد ) . واسىتر از مراسى قلال ( ص 373 ) مراسى قلال :
ريشهگاههاى قلههاى كوه .
قلان : ملوط و مخنث ، عملهء قلان : عملهء بىمزد و اجرت و عملهء بيگار ( نفيسى ) .
- چنانچه در ممالك او اصلا توبره - گردان و قلان نبود ( ص 220 ) .
قلاوز : سوارانى را گويند كه به جهت محافظت لشكر در بيرون لشكر مىباشند ( برهان ) .
قلب : ميانه لشكر ( منتهى الارب ) .
قلبگاه : آنقدر مكان را گويند كه در آن فوج قلب تواند استاد ( آنندراج ) .
قلقى : به عقيدهء محمد شفيع نوعى از اقمشه است ( - مقالات محمد شفيع ص 83 ) .
زبدة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 1028
مساهمون: سيد كمال حاج سيد جوادى
ص١٠٢٨