تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زبدة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 1010

مساهمون:

ص١٠١٠
( دهخدا ) . خفض : پائين آوردن ، فرونهادن ، پست كردن ، ضد رفع و بلند كردن ( دهخدا ) . خفيه : نهان ، پوشيده ، مخفى ( نفيسى ) . خلاخل : ج خلخال . خلاقت : كهنگى ( غياث اللغات ) پوسيدگى ( معين ) . خلانيدن : درج كردن ، نشاندن ، داخل كردن ( نفيسى ) . خلو : خالى بودن ، خلاء ( منتهى الارب ) . خليت : آزاد كردن ( دهخدا ) . خليع العذار : بىشرم ، ناپاك ، بىپرده ، متهتك ( دهخدا ) . خليعة العذار : مونث خليع العذار . خمول : گمنامى ، ( منتهى الارب ) حقارت ، مذلت ، تاريكى ، ظلمت ، ( نفيسى ) . خواتم : ج خاتم ، بغى ( ص 497 ) . خواجگى : سيادت ، آقائى ، شيخوخيت ( دهخدا ) . خوازه : چوب‌بندى خواه براى آئين‌بندى باشد و يا براى بنائى و نقاشى و گچ - برى عمارت . كوشك ، طاق نصرت ، داربست ( نفيسى ) . خوانق : ج خانقاه ( دهخدا ) . خواهستن : خواستن ( دهخدا ) « اگر بيامدى جز تربيت و عنايت نخواهست ديد » ( ص 286 ) « ديگر در وقتى كه محاصره اصفهان خواهستند كرد » ( ص 540 ) . خوض : فرورفتن در قولى يا امرى به فكر ، متابعت باطل كردن ، پس روى گمراهان كردن ( منتهى الارب ) . خول : خدم و حشم ، نوكر و خدمتكار ( دهخدا ) . خؤلت : خويشى از جانب مادر ( منتهى - الارب ) . خهى : كلمه تحسين است به معنى مرحبا و آفرين ( برهان ) . خيام : ج خيمه ، خيمه‌ها ( منتهى الارب ) . خيط الشمس : شعاع آفتاب ، رشته نور آفتاب ( المنجد ) رشتهء خورشيدى ( معين ) . خيل خانه : خاندان ، دودمان ( برهان ) . خيول : ج خيل ، لشكر ، سپاه ( نفيسى ) گروه اسبان ( منتهى الارب ) . د داجى : به ظاهر اين كلمه چينى صورت تاتارى كلمه تاجين است و به معنى مرد بزرگ مىباشد . امروز نيز اين كلمه براى حاكم مرزى تاتارى رواج دارد . داجيها آن مأموران چينى بوده‌اند كه از زمانهء خيلى پيش جزو ملتزمين سفر اقرار داشتند ( فرهنگ شفيع ) . دارات : كر و فر و شأن و شوكت ، داروگير ، ( برهان ) . دار البوار : دوزخ ( نفيسى ) . دار القرار : دار آخرت ، جهان ديگر ، جهان جاويد ( نفيسى ) . دار غرور : سراى خودخواهى و خودبينى ، كنايت از دنيا ( دهخدا ) . دانى : پست ، مقابل عالى و بلند ، مقابل قاصى ( دور ) نزديك شونده ( دهخدا ) . داهى : زيرك و دانا ( غياث ) .