چو باد حملهبر و همچو كوه حملهپذير * چو رعد نيزه زن و همچو برق تيغگذار
از حدود سراى ابقا روان شد ، از برگرى « 1 » گذشته به بند ماهى « 2 » نزول فرمود .
شعر
تو گفتى كه از نعل اسبان زمين * بپوشد همى چادر آهنين
در غرهء جمادى الاخر درياى اخلاط را بر دست چپ كرده به ارجيش رسيد و از آن منزل جمعى از عساكر منصوره را با امير غنا ( 1 ) شيرين به جانب قلعه عبد - الجوز فرستاد و رايات همايون ( 2 ) [ منصور ] روز ديگر به اسفيدلو نزول فرمود و از آنجا متوجه جانب اخلاط گشته به كول سناى فرود آمد . در آن حال امير غنا ( 3 ) شيرين قلعهء عبد الجوز را فتح كرده قدوس و زاهد كه كلانتران آن قلعه بودند ، به اردوى همايون رسانيد و چون عساكر منصوره - نصرهم اللّه تعالى « 3 » - از نواحى اخلاط « 4 » بگذشت ، چند روز به موضع مركتو كه مرغزار نزه « 5 » بود ، توقف فرمود . امير محمد كرد اخلاطى پيش آمد و اخلاط مسخر بندگان دولت ( 4 ) گشت .
در اين حال اسفند پسر امير يوسف و جمعى از عساكر تركمان كه در حدود صحراى موش بودند ، از امضاى عزيمت همايون خبر يافته آوازه وصول رايات همايون به گوش ايشان رسيد . در مضيق تفكر و طريق تحير فرومانده به بديههء راى بىاعمال فكرت ، معلوم ايشان شد كه در ميدان جنگ تاب مقاومت ندارند . در آن
هامش
( 1 ) . ت : قنا .
( 2 ) . ت : ندارد .
( 3 ) . ت : قنا .
( 4 ) . ت : حضرت .
( 1 ) برگرى : حمد الله مستوفى در ذكر مواضع ولايت ارمن آن را شرح داده است نزهه ص 118 .
( 2 ) بندماهى : موضعى است نزديك ارجيش و ارجيش شهرى است در ساحل شمالى درياچه وان - لسترنج - خلافت شرقى - ص 197 .
( 3 ) نصرهم الله تعالى : خداى تعالى پيروزشان گرداند .
( 4 ) اخلاط : در ساحل غربى درياچه وان واقع است و از بزرگترين شهرهاى ارمنيه به حساب مىآيد . حمد الله مستوفى - نزهه - ص 117 و نيز لسترنج - خلافت شرقى ص 197 .
( 5 ) نزه : تازه ، خوب ، خرم ، باصفا ( دهخدا ) .