ذكر وقايع سنهء ست و سبعين و سبعمايه « 1 » ذكر احوال عراق عرب و آذربايجان در سال مذكور ( 1 )
در اواخر سنهء خمس و سبعين و سبعمايه خواجه مرجان كه حاكم عراق عرب بود وفات يافت و سلطان اويس خواجه سرور خازن را به حكومت آن ديار مقرر گردانيد و بدان ولايت فرستاد در سنهء ستّ و سبعين و سبعمايه ( 2 ) غلبهء آب شد ، در بغداد چنان كه اكثر شهر غرق شد و بكلّى خراب گشت به حدّى كه قريب چهل هزار آدمى در زير بازار ( 3 ) در زير بار آمدند و از ( 4 ) بغداد غير از عمارت عالى ( 5 ) اثرى نماند و خواجه ناصر بخارى « 2 » - رحمه اللّه - در آن تاريخ فرموده است :
شعر
دجله را امسال رفتارى عجب مستانه بود * پاى در زنجير و كف برلب مگر ديوانه بود ( 6 )
و خواجه سرور از اين غصّه رنجور شد و از آن رنجورى به جوار رحمت حقّ پيوست . سلطان اويس بغداد را به امير وجيه الدّين اسمعيل پسر امير زكريّا وزير داد و او باز بغداد را ( 7 ) معمور گردانيد و باروى آن بساخت و عمارات عالى از مساجد و مدارس و بازارها و خانات بساخت و باز بغداد مجمع فضلا گشت و روزگار به خوشى گذرانيدند ( 8 ) .
هامش
( 1 ) - ت : « ذكر وقايع كه در دار الخلافه بغداد واقع شد در اين سال مذكور » .
( 2 ) - م و ل : ندارد .
( 3 ) - م و ل : « در زير بازار » ندارد .
( 4 ) - ت : در .
( 5 ) - ت : اعلى .
( 6 ) - م : در حاشيه ، ت : ندارد .
( 7 ) - ت : « بغداد را » ندارد .
( 8 ) - ت : از « و باز بغداد . . . » تا اينجا ندارد .
( 1 ) سال 776 ه . ق .
( 2 ) درويش ناصر بخارى از شعراى سده هشتم است ناصر بخارى در هنگام سفر حج در بغداد به نزد خواجه سلمان فارسى رفت كه در آن سال در بغداد سيل آمده بود . اغلب منابع تاريخ وفات درويش ناصر را در سال 773 ه . ق . نوشتهاند اما فصيحى خوافى طغيان دجله را در ذيل وقايع سال 775 ه . ق .
آورده است ، مجمل فصيحى ، ج / 2 ، ص 108 ، الذريعه ، ج / 9 ، ص 1153 ، تاريخ ادبيات صفا ، ج / 3 ، ص 995 - 1003 .