ارتقا بدين درجهء و الا و مرتبهء عليا در حيّز امكان و مكنت انسان نگنجد ، قوله تعالى :
« إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ
* » . « 1 »
از سوانح حالات و صوادر مقالات ( 1 ) كه در سنّ يك سالگى و دو سالگى و سه سالگى ( 2 ) و بعد از آن واقع شده بود ، دقيق و جلى و قصير و يلى تا سنّ كهولت ( 3 ) و شيخوخيّت در خاطر خطير و ضمير منير محفوظ و مضبوط داشت و بارها از كيفيّت صدور آن موافق صدق و مطابق واقع خبر داده ( 4 ) و خاصّ و عامّ در اين باب متّفق الكلمهاند و اين معنى دليل كياست طبع و فراست نفس و قوّت حافظه و صفاى قريحه است به فضل آفريدگار - جلّ شأنه - وثوق و اعتقاد حاصل است كه دولت اروق بزرگوار و دودمان نامدار او را تا دامن قيامت در ميان امّت احمد باقى و پاينده داراد و آفتاب عظمت و شوكت ايشان را تابنده بحقّ محمّد و آله اجمعين . ( 5 )
ذكر ملوك و سلاطين كه در زمان ولادت حضرت صاحب قرانى - انار اللّه برهانه - بودهاند [ 10 - ب ] « 2 »
در اين سال كه ولادت با سعادت حضرت صاحب قرانى - انار اللّه برهانه - اتّفاق افتاده است . در ممالك ماوراء النهر و الوس چغتاى غزان ( 6 ) پادشاه پسر ميسوور بن اركيتمور بن بوقاتيمور بن قداقى سنجان بن بورى بن ميتوكان بن چغتاى پادشاه بود و مدّت يكسال از پادشاهى او گذشته .
در مملكت دشت قفچاق و الوس جوجى پادشاه اوزبك بن طغريلچه بن موتكاتيمور بن نوقان بن باتو بن جوجى بن چنگيز خان ، در بلاد ايران زمين چهار ماه از
هامش
( 1 ) - ت : معاملات .
( 2 ) - ت : « و دو سالگى و سه سالگى » ندارد .
( 3 ) - ت : كهوليت .
( 4 ) - ت : داد .
( 5 ) - ت : « اجمعين » ندارد .
( 6 ) - ل : خان غزان ، ت : عران .
( * ) قسمتى از آيه 13 ، سوره 3 .
( 1 ) و صاحبنظران را در اين عبرتى است .
( 2 ) كمال الدّين عبد الرزاق سمرقندى : مطلع سعدين و مجمع بحرين ، به اهتمام دكتر عبد الحسين نوايى ، تهران ، طهورى ، صص 121 - 122 ، عبد الرزاق عينا نوشته حافظ ابرو را در كتاب خود آورده است البته بدون ذكر مآخذ .