مىگذارند كه از پارچه مفتولى و گلدوزى است و طرح غريبى است . بعضى سكههاى سلاطين قديم را هم جمع كردهاند زير آينه گذاشتهاند ، بعد برگشتيم .
خليفه مدرسه براى تحصيل بچههاى ارامنه ساخته است ، آنجا رفتم ، مدرسه دور بود ، با كالسكه رفتيم . مدرسه خوبى به طرز مدارس فرنگستان ساخته است ، بسيار خوب محكم ، از پلههاى دو طرفى بلند بالا رفتم ، گنبد مانندى بود ، صندلى بزرگى براى ما گذاشته بودند ، رفتم ، نشستم ، خليفه هم روى صندلى نشست . يك نفر ارمنى بچه اصفهانى رعيت ايران با دو نفر ارمنى تبريزى وسط ايستادند ، اصفهانى كاغذى در دست داشت ، خطبه براى ورود ما به زبان اصفهانى خوب خواند ، همه ايستاده بودند ، سپهسالار و ساير و روسها ، بعد برخاستم جاى خواب و غذاى شاگردان را ديديم ، اما شاگردان حاضر نبودند ، حالا تا چند ماه مرخص و ايام تعطيل است . شصت نفر شاگرد اينجا درس مىخوانند ، از هر قسم علوم غير از مذهب ارمنى را هم ، ديگر از هيچ مذهبى قبول نمىكنند در اين مدرسه .
بعد سوار شده از همان راه آمديم ايروان به منزل ، وقت رفتن به اوچ كليسا كوه قارنىيارق دست راست از دور پيدا بود ، برف ندارد ، اما در همان سمت كوههاى برفى بود كه محال آباران آنجاهاست كه نايب السلطنه مرحوم جنگ معروف آباران را آنجا كرده است . كوى آقرى امروز مه كم داشت ، خوب پيدا بود ، آقرى بزرگ خيلى بلند و قطور است ، از دماوند به نظر من بلندتر و خيلى بزرگتر آمد تركيب و شكلش را اينجا كشيدم روزى كه از نخجوان مىآمديم ، آن طرف ارس كوههاى گجلر خوى كه شكارگاه معروف است پيدا بود ، اما برف چيزى نداشت ، خشك به نظر مىآمد ، شكار در زمستان آنجا جمع مىشود و قلعه عباسآباد [ 245 ] كه نايب السلطنه ساخته بود و محمد امين خان نسقچى باشى ساخلو آنجا بوده تسليم روسها كرده بود ، دست چپ راه نخجوان نزديك ارس مقابل كوه گجلر بوده است اما جاى قلعه را نديديم .
روزنامه خاطرات ناصر الدين شاه ( در سفر دوم فرنگستان ) ( فارسى ) — صفحة 69
مساهمون: ناصر الدين شاه قاجار
ص٦٩