باب با احدى صحبت نكرده بود زيرا درينجا هركس بعلم ديگرى غير از مذهب خود را مشغول كند درنظر عامه بمنتها درجه تهى مغز و سطحى جلوه مىكند .
قرنها سپرى گشته تا قسمتى ازين مردم چادرنشين داراى تأسيسات ثابتى شدهاند كه امروز هم برجا مىباشد . معذلك در اخلاق و عادات خيوهايها هنوز هم آثار ادوار قهرمانى محفوظ مانده است . غالبا ديده مىشود كه مشق جنگ و بازيهاى پهلوانى و خصوصا اسبدوانى به راه ميندازند . در قسمت اخير ببرندگان پاداشهاى عالى داده مىشود . در طبقات عالى بدون مسابقه كه آن را 9 و 19 و 29 مينامند هرگز عروسى صورت نميگيرد و مقصود ازين اعداد اين است كه ترتيب دهندهء جشن بايد ببرندهء جايزه از تمام يا قسمتى از مايملك خود 9 و 19 و 29 سهم مثلا 9 گوسفند و 19 بز و غيره بپردازد و اين مقدار غالبا به مبلغ معتنابهى بالغ مىشود . مسابقات كماهميت ديگر عبارت از « كوكبورىها » است كه در فصل مربوط بتركمنها شرح آن را داديم .
بعضى از تشريفات و برخى از بازيها كه هنوز در خيوه متداول است مسلما از سكنهء اولى آنكه آتشپرست بودهاند باقىمانده است . عين همين مراسم در ساير نقاط آسياى ميانه قبل از استيلاى اسلام وجود داشته كه امروز به كلى بدست فراموشى سپرده شده است .
2 - تركمنها : راجع به آنها قبلا بتفصيل بحث كردهايم . در خيوه طوايف ذيل يافت مىشود :
الف - يموتها كه در حاشيهء صحرا از « كهنه » تا « غزوات » در مناطق « قرهيلقين » و ققچك و ازبك ياپ و « بدرقند » و « مدامين » سكنى دارند .
ب - « چاودورها » كه همچنين در اطراف « كهنه » در مجاورت « قزلتاقير » و « پرسو » آمد و رفت ميكنند و انسان در سمت مغرب در سرزمينهاى بين درياى « آرال » و درياى خزر هم به آنها مصادف مىشود و عدهء كمى هم « گوكلان » در آنجا
سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى ) — صفحة 442
مساهمون: آرمينيوس وامبرى
ص٤٤٢