كه در مدت توقف در گمشتپه با چشم خود ديده و صحت آن را تضمين ميكنم شرح مىدهم . يك « الامان » حامل اموال غارتى مركب از اسرا و اسب و الاغ و گاو و مقدارى اثاثيه به آنجا وارد شد . مقرر گرديد اين اموال و غنائم را بين عدهاى كه درين چپاول شركت كرده بودند بقيد قرعه تقسيم كنند ولى مقدارى ذخيره بطور عليحده در مركز حفظ كرده بودند كه گمان ميكنم براى تكميل سهام غير مكفى نگاهدارى شده بود . راهزنان يكى بعد از ديگرى آمدند و سهم اتفاقى خود را معاينه كردند . اولى از سهميهء خود اظهار رضايت كرد : دومى بهمچنين ولى سومى بعد از آنكه دندانهاى زنى را كه قسمتش شده بود نگاه كرد معترض شده سهم بيشترى تقاضا نمود . آنوقت رئيس رفت و از ذخيرهء مركزى خرى را آورد و پهلوى آن زن اسير ايرانى بدبخت نگاه داشت . آن دو مخلوق را رويهم قيمت كردند و آن جانى ديگر هيچگونه ادعائى نكرد . اين موضوع چندين بار با تغييراتى لازم تكرار شد و با اينكه ازين اعمال وحشيانه بستوه آمده بودم معذلك در مقابل بعضى ازين قرعهها كه بعجيبترين شكل عالم ترتيب داده شده بود نميتوانستم از خنده خوددارى كنم .
وسيلهء عمدهء اين تاختوتازها كه آن را تركمن بر همهچيز مقدم ميشمارد ، بدون شك اسبش مىباشد كه بزن و فرزند و حتى گاهى به خودش هم آن را ترجيح ميدهد و واقعا هم حيوان خارق العادهاى مىباشد . راستى ديدنى است كه با چه توجهى او را پرورش ميدهد و چگونه در مقابل آفتاب و سرما او را ميپوشاند و در تجهيزات زينش چه تجملى به كار ميبرد درصورتىكه خودش كهنهپاره بجاى لباس بر تن دارد و ازين تضاد هم بهيچوجه احساس ناراحتى نميكند . اين موضوع چه اهميتى دارد زيرا هرچه زحمت دربارهء اين حيوانات شريف بكشند ارزش دارد و هرچه از سرعت و پايدارى آنها تعريف كنند عين حقيقت است . اصل اسب تركمن عرب
سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى ) — صفحة 409
مساهمون: آرمينيوس وامبرى
ص٤٠٩