اولى مىباشد لذا سود عمده نيز نصيب او ميگردد . همين كه بپايتخت ميرسد قسمت عمدهء اين كالا را به مشتريانى كه حاضر دارد ميفروشد و بقيه را بدست « دلال » ميسپارد و باينجهت دلال هميشه عدهء زيادترى ازين بيچارگان را تحت اختيار دارد . در بخارا و خيوه بشر از سه تا شصت ساله آلت مبادله محسوب مىشود مگر آنكه نقصى در خلقت داشته يا داراى عيبى باشد كه به علت آن معامله صورت نگيرد . برطبق دستورات مذهب فقط كفار را ميتوان ببردگى گرفت ولى بطوريكه گفتيم چون بخارائى فقط پاىبند ظاهر مذهب مىباشد لذا بىدغدغهء خاطر دستورات مقدس را زير پا ميگذارد و بدون تفاوت هم ايرانى را كه از اولين سال قرن شانزدهم توسط ملا شمس الدين شيعه و كافر اعلام شده است و هم عند اللزوم سنىها را كه بوسيلهء انواع بدرفتارى و براى حفظ صورت مذهب جبرا وادار باقرار به تشيع كردهاند باسارت درميآورد . تنها جهود است كه « ناقابل » اعلام شده يعنى لياقت بردگى را ندارد و به همين عنوان از شر طمعورزى آنها در امان مىباشد . و اين امتياز براى آنست كه عنصر يهود مورد تنفر و كراهت آنهاست ولى چون اين حس تنفر و انزجار كاملا بنفع اولاد اسرائيل تمام مىشود خيلى از آن راضى هستند . سابقا هندوها هم شامل چنين استثنائى بودند ولى اخيرا هرچه بر عدهء مهاجرين هرات ببخارا افزوده ميشد « تكهها » يا « سارق » راه و رسم جديدى درنظر گرفتند و حيلهء شرعى به كار برده مريد بدبخت « ويشنو « 1 » » را اول به مسلمان تبديل و بعدا او را وادار ميسازند كه اقرار به تشيع بكند و پس از اين دو تبديل تمام ما يملك او را غارت كرده حق بردگى براى او قائل ميشوند و تازه منت هم سر او ميگذارند كه از سقوط و پستى نجاتش دادهاند .
اسيرى را كه براى فروش عرضه ميكنند اگر مرد باشد در حضور همه بمعرض امتحان در ميآورند . بعلاوه معايب پنهانى او را از لحاظ اينكه مبادا به درد خدمت
هامش
( 1 ) -Vishnow