مىشود . لذا بليط اتومبيل گرفته سه نفر چهل و نه تومان سواى كرايه بار و انعام خيلى گرانتر از همدان تا قزوين .
روسها مقابل امريكائيها
شنبه 3 دىماه - صبح عدل الممالك و جمعى از دوستان كه باقى مانده بودند به ملاقات من آمدند . بسيار از ديدار آنها مسرور شدم . قسمت زياد آنها رفتهاند . خداوند همه را رحمت كند . قبل از ظهر گاراژ رفتيم . مستأجر زمين چهل تومان آورد داد . در صورتى كه سبزىجات امسال بسيار بسيار گران بود و همه را به امريكائيها و روسها به قيمت گزاف فروخته بودند . اين امريكائيها را انگليسها آوردند ( چون ديدند ايرانيها از ورود بولشويك و دخالت روس بسيار ناراضى هستند ) به اين عنوان كه با روسها مىرويم كه آنوقت روسها كه رفتند از راه ديگر داخل شوند . روسها فريب نخوردند گفتند آمدن امريكائى مستلزم رفتن ما و شما نيست و راهآهن سمت شمال را هم به تصرف امريكائى ندادند . در منطقهء آنها هم امريكائى نيست . كارى كه كردند به تمام آن نقاط قونسلگرى داير كردند [ كه ] ناظر اعمال روسها باشند .
روسها و رفتار آنها
روسها بر خلاف اول ورودشان كه بعضى دخالتها و تحريكات به رعايا و كسبه تلقين مىكردند ساكت شده هيچ تحريك انقلاب يا حرف عدم مالكيت نمىكنند و نمىزنند .
فقط نمىگذارند از منطقهء خودشان خوردنى به هر اسم باشد به طهران يا شهرهاى ديگر حمل كنند . با مردم هم خيلى بامدارا و مهربان رفتار مىكنند . هركس را ديدم از سلوك آنها ، از رفتار آنها راضى بود و تمجيد مىكرد . به كلى مخالف بىعصمتى و دزدى هستند كه به مجرد اطلاع تيرباران است . حتى آن ما فوق حق دارد خودش مجازات بدهد .
استالين پس از آنكه از كمك و همراهى تودهء ملت و سالدات مطمئن شد خيلى از فشار و سختگيريها تخفيف داد . كسب و حرفهء خيلى چيزها را آزاد كرد . خانهها را هم گويا به صاحبانش رد كرده باشد . كليساها داير [ شد ] و كشيشها به كار خود مشغول شدند ، دم از خدا مىزنند [ و ] به يارى مىطلبند . عيسى مسيح مىگويند .
وضع مسافركشى
بعدازظهر اتو راه افتاد . اما تا مىتوانست آدم و بار روى هم ريخت . پرسش و مجازات كه نيست . هر كارى بخواهند و مايل باشند مىكنند . بيرون شهر روسها تفتيش خود را