تاريخ در كوريجان
قديم مثل همه ايران اينجا هم آبادى بزرگ مفصلى بوده كه آثار و خرابيهاى آن باقى است . جنگ نادر با افغان در اين صحرا واقع شده . تپهاى دارد كه حالا از آن شوره مىگيرند . جلوى آن محلى است موسوم به « توپ چكن » يعنى توپ بكش . نادر براى تسخير آن تپه حكم به كشيدن توپها مىكند . چون در جلوى تپه موانع و نهرهاى آب بوده و توپها را از آنجا به امر و حكم نادر مىكشند اسمش را تا امروز « توپ چكن » مىگويند « 1 » .
يكى از آن قنوات را سال گذشته هزار تومان خرجش كردم آب جارى شد . ولى بعد به واسطهء خشكسالى قطع گرديد ( بهمنآباد اسمش شد ) . جاى نگاهدارى حشم است ، زيرا زمستان آفتاب دارد و علف دارد حشم سير مىشود . عمرى باشد آن دوتاى ديگر را هم آباد مىكنم . قشلاق خوبى براى نگاهدارى حشم مىشود . اميدوارم بتوانم كاملا اينجا را آباد كنم . پدرم رحمة اللّه عليه مىفرمود من تا سالى هزار خروار ضبط برداشتهام .
من تصور مىكنم زيادتر از آن هم بشود برداشت . وانگهى اين زراعتهاى تازه مثل چغندر ، سيبزمينى ، تخمهاى ساير سبزيجات كه براى گرفتن مواد شيميائى به قيمت زياد خريدارى [ مىكردند ] و به آلمان مىبردند . آب زياد شود همه قسم زراعت به عمل مىآيد .
سال خريد كوريجان
پدرم رحمة اللّه عليه اول دفعه دو دانگ اينجا را در سنهء 1284 هجرى از عبد الكريم خان پسر نجفعلى خان در سه هزار تومان خريدارى كرد . هفتاد و شش سال است كه ملك ما بود و كمتر ملكى است در اين كشور كه اين مدت در يك خانواده باقى مانده باشد ، بلكه نادر است .
زندگى در كوريجان
من از سال 1307 شمسى تا امروز فقط يك سال اينجا نيامدم كه مريض بودم . آب و هوايش به من سازگار است . غالبا از اينجا رفتهام پايم درد گرفته و كسالت پيدا كردهام ( اصلا طهران بد آب و هواست ) . من اگر پابند بچهها نبودم حتما اينجا مسكن مىكردم .
هامش
( 1 ) - بس كه محل خوبى براى جنگ است جنگ روس و عثمانى هم در اينجا واقع شد . جنگ بين المللى 1914 ميلادى ( يادداشت از نويسندهء خاطرات )