اين سخن را رشته طولانى است گويم مختصر * عاقبت بر تاجوتخت پادشاهى . . . و رفت
ساعت 16 روز 26 شهريور 1320 وليعهد را با اعزاز به مجلس مىبرند . اطمينان مىدهد مطابق قانون اساسى رفتار كنم و شاه مشروطه باشم .
احمد آقا خان
28 شهريور - آنچه بعدا خبر رسيد و امير الدوله از آرامشگاه كوريجان نوشته بود ( زنجان سر دهاتش مىرفت ) وليعهد را هم ميل ندارند و مردم مايل به سلطنت او نيستند .
شهر طهران نظامى [ شد ] و سپهبد احمد آقا خان حاكم ، گويا اقتدارات دست او باشد .
صدمهء احساسات نسبت به آلمان
از طهران خبر نمىرسد . روزنامه ندارم . سربازهاى ما پنج نفرش نيامده . عشاير كرد خيلى اسلحه گرفتهاند . بيشتر سربازها را هم عشاير لخت كردهاند . به گدائى ، گرسنه و بىلباس مىآيند . بسيار بد صاحبمنصبانى داشتند و بد عقبنشينى كردند . با همهء مخارج ، قشون متلاشى شد ، مثل ژاندارم جنگ بين المللى . اين بار دوم است كه ما صدمهء احساسات به آلمان را مىخوريم . آقا على مىگفت وليعهد را ششماهه شاه كردند .
پريروز طياره رد شد تمام اهل شهر همدان متوحش [ شدند ] و هريك به جائى پناه بردند .
طياره دورى زد و رفت .
مصالحهء اموال شاه
4 مهرماه 1320 - بچهها كاغذ نمىدهند . زينب خانم معلوم نيست كجاست . براى او مشوشم . از شهر دو روزنامه رسيد . شاه سابق اصفهان بود . سجادى « 1 » و قوام الملك مأمور شدند . به او گفتند كه ملك و مال شما را نمىدهند . خوب است به وليعهد مصالحه كنيد . ديد لاعلاج است و راست مىگويند لذا مصالحه به شاه كرد . حاليه چه همراه برده نمىدانم .
اميرنظام اينجا آمد خيلى معذرت خواست . او مىگفت راديو انگليس نصيحت مىكند . گفت چهار مليان ليره در انگليس [ و ] چهار مليان در امريكا پول دارد ، سند آن را بگيرند نگذارند ببرد . در روزنامه هم اشاره كرده بود .
هامش
( 1 ) - دكتر محمد سجادى وزير راه .