پس از آمدن سجادى و قوام روز 31 شاه با تمام فاميل سواى ملكه عيال اولش مادر وليعهد به سمت يزد ، كرمان ، بندرعباس ، هندوستان ، امريكاى جنوبى به آرژانتين حركت كردند . اينهمه قتل ، غارت ، بردن ملك و مال مردم در ظرف بيست سال نتيجه فرار به آرژانتين . . . « 1 »
قبلا گويا شاه حاليه را پخته بودند كه همه را به عناوين مختلفه تقديم ملت كند . اين است كه بلافاصله دستخط به نخستوزير مىكند املاك ، مستغلات ، كارخانجات ، هرچه به من صلح شده به اختيار شماست . از منافع آن يا از فروش آن خرج آبادى ، بهدارى ، معارف بكنيد .
روزنامهها زبان درآوردهاند . وكلا به سخن آمدهاند . وزرا معين شده معرفى به مجلس شدند . اغلب همانها هستند كه بودند . دو وزارتخانه علاوه شد : بازرگانى و اقتصاد و وزير كشاورزى .
جواهرات سلطنتى - املاك مازندران
جواهرات را مىروند از روى ثبتها بازرسى مىكنند . زمزهء نقدينهء پهلوى هم به ميان آمده . در دستخط شاه حاليه ذكر است كه ادعاى غبن مالكين را هم به جاى بياوريد . حالا صاحبان املاك به دست و پا افتادهاند . به سر من و ورثهء مرحوم افخم الدوله هم كلاهى خواهد رفت . املاك نور مال من و آن مرحوم بود . از ما قباله نگرفتند حرفى نزدند . ليكن ما دخالتى نداشتيم . منتظمكيا به يكى نصفه سپرده بود . او هم چيزى به ما نمىداد . امسال هنگام آمدن پنجاه تومان فرستاده بود ، بيست و پنج تومان به من رسيد . به سلطان يوسف نوشتم برود نزد كيا اقداماتى لازم است به عمل بياورند . اين املاك با اين ترقى محصولات دور نيست سالى دو هزار تومان به ما بدهد كه ده سال است معلوم نيست چه شده . اين آدم يا ملكها را به ثمن بخس ، زور ، جبر قباله گرفت يا آنچه نگرفت مثل مال ما به مالكش نداد « 2 » .
ورود قشون روس و انگليس به تهران
دولتين قشون به طهران وارد كردند . سمت غرب باغ شاه ، يافتآباد ، قلعه مرغى ،
هامش
( 1 ) - نقطهچين در اصل است .
( 2 ) - با وكالتنامهء جعلى به شاه منتقل شده بود و متوجه نشده بودند . در تاريخ تنظيم وكالتنامه حاج افخم الدوله فوت كرده بود . همين مسئله موجب ابطال اسناد شد . ( مسعود سالور )