انگليس تسهيل اداى وجه نمايند .
اين پيشنهاد ضمانتى براى عدم تفرقه قشون جنوب نبود ، زيرا كه احتمال نمىرفت كه چند نفرى صاحبمنصبان سوئدى كه حال در ايران مىباشند و عدهاى از صاحبمنصبان ايرانى بتوانند يك استعداد خيلى منظمى از صاحبمنصبان انگليس كه مدتها تربيت يافته و مجرب مىباشند مؤثرانه تحويل بگيرند .
بنابراين دولت انگليس نمىتوانستند اين پيشنهاد را قبول نمايند و چون وقت انحلال يك ثلث دومى استعداد مزبور رسيده بود به مفتش كل دستورالعمل صادر گرديد كه اقدامات لازمه براى انحلال آن قسمت بنمايند .
بعد از آن دولت ايران پيشنهاد كردند كه قشون جنوب را بدون صاحبمنصبان انگليس و هندى تحويل گرفته و مخارج استعداد مزبور و قيمت مهمات را از ماليات خود بپردازند و تحويل دادن استعداد مزبور در عرض سه ماه خاتمه يابد .
اين پيشنهاد همان اشكالات پيشنهاد سابق را دارا بود . يعنى كه هيچ تضمينى براى تحويل گرفتن اين قشون تربيت يافته و مقدار زيادى مهمات پيشنهاد نشده بود .
چون دولت انگليس نمىتوانستند اين پيشنهاد اخير را قبول نمايند مصمم شدند كه انحلال قشون امتداد يافته و اسلحه و مهمات در ايران به دولت داده شود نه به اشخاص غيررسمى .
چنان كه سابقا سفارت انگليس براى دولت ايران توضيح نموده بود اين انحلال تدريجى قوهء مزبور براى سفارت اختيارى نيست و چون وجهى كه باقىمانده محدود است انحلال مزبور را نمىتوان به تعويق انداخت .
بنابراين سفارت انگليس درحالىكه افسوس دارد كه دولت ايران در مدت شش ماه گذشته نتوانستهاند ترتيبات مناسبى بدهند كه اين استعداد را تحويل بگيرند نمىتواند انحلال تدريجى آن را مانع شود .
احتياج به اظهار نيست كه همه قسم احتياط به عمل آمده و خواهد آمد كه اين انحلال قوه به طورى انجام گيرد كه آحاد آن از روى مسالمت متفرق شده و مشغول شغل و زندگانى غيرنظامى خود شوند .
فقرات فوق مشهود مىسازد كه آنچه گفته شده است كه دولت انگليس محض اشكالتراشى براى دولت ايران غفلة قصد خود را در انحلال قشون جنوب اعلام داشتهاند بىاساس است .
اين مسئله در عرض نه ماه گذشته مورد مذاكره بود و بعد ازاينكه دولت حاليه مشغول كار شدند پس از قليل مدتى به آنها اطلاع داده شد كه اگر استعداد مزبور را
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 6231
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
ص٦٢٣١