ممالك ديگر - عدم كفايت ما
بارى اين است حال مملكت ما . روزبهروز هم بدتر مىشود . اين اوضاع ايران امروز در هيچ مملكتى از ممالك دنيا وجود ندارد و گمان نمىكنم بىحستر ، بىقابليتتر از مردم اين مملكت هم وجود داشته باشد . اتازونى در يكصد و چهل و هفت هشت سال قبل كه با انگليس بناى طغيان و جنگ را گذاشت سه مليان جمعيت داشت . با آنهمه مشكلات داخلى و خارجى و عدم وسايل همهچيز در آن عهد ، به اين پايهء امروز رسيده است . يا دول صرب ، بلغار ، رمانى و قرهطاق به آن كوچكى با همه محظورات به اين درجه ترقى كردند . اما دولت ششهزار سالهء ما با ده مليان جمعيت و اين وسايل ترقى و تعالى كه امروز در عالم است يك قدم رو به ترقى نگذاشته سهل است آنبهآن به سمت قهقرا مشى مىكند و هنوز نمىتواند دفع ميرزا كوچك خان بكند ، يا از ورود ساعد الدوله پشتش به لرزه مىافتد . اين نيست مگر عدم كفايت و لياقت زمامداران ما و بىحسى مردم مملكت كه يكى از آنها خودم مىباشم . ما بقدرى مشاعرمان فاسد شده كه هيچ درك خوبوبد را نمىكنيم . ما بقدرى عقايدمان خراب شده كه به حرف حساب احدى گوش نمىدهيم . البته از همچو محيطى جز اين تراوش نمىكند .
وزارت داخله
شهرت دارد بلكه صحت دارد كه فردا چهارشنبه مجلس شوراى ملى ما مفتوح مىشود . در روزنامه ديديم كه آقاى قوام السلطنه تشكيلات جديد وزارت داخله را لغو و نسخ فرموده و حكم فرمودهاند همان ادارات سابق و همان تشكيلات برقرار [ است ] و همان كسانى كه صاحب آن مشاغل بودند بهجاى خود ابقا شدند . عيب ندارد . در عدليه و ماليه هم اين حكم جارى شود . ادارهء ژاندارمرى ضميمهء وزارت جنگ گرديد .
وضع زندانيان سيد ضياء
ملا محيط امروز از طهران آمد . از طهران خيلىخوب صحبت كرد كه اغلب نوشته شده . روزى كه محبوسين مجلس آمده بودند جزو تماشاچيها بوده . مىگفت هركدام يك قبضه دو قبضه ريش گذاشته بودند . چرك و كثيف بودند . گويا هيچ حمام نبرده بودند .
موها بلند بود . در قصر قاجار خيلى به آنها سخت و تلخ گذشته بود . بدون فرش ، زمستان ميان چكه منزل داشتند ، غذاى آنها همان نان و آش يا آبگوشت قزاقى بود . مىگفت رئيس الوزرا به شاه عرض نموده بود اجازه بدهيد فرمانفرما و پسرهايش ، عين الدوله و