انگليس يكى اين بود كه پول بدهد راه بكشد . اما آن قرارداد امروز وجود خارجى ندارد و حمقا برهم زدند .
بازيافته از غارت
از كتابهاى انگليسى من آنچه از غارت برگشت پنج كتاب بود : يكى ويتكرز الماناك ، يكى رمان ايوانهو ، يكى سياحتنامهء يك ياور انگليسى از هندوستان به ايران ، دو جلد هم لغت انسكلوپيديا . اين دو كتاب اخير بسيار لغت جامع خوبى است و همهچيز دارد .
اما افسوس تمام نقشههاى آن را بيرون آوردهاند . عكسها را پاره نمودهاند . درحالىكه هيچ به درد آنها نمىخورد . آن « المنك » كهنه بود ، امسال يكى هرمز به من داد كه مال 1920 است و خواندنى است . چون آنقدر اسم سيلزى در اين كتاب برده شده من در انسكلوپيديا نگاه كردم و شرح آن از اين قرار است .
جغرافياى ممالك
سيلزى مملكتى است در جنوبشرقى آلمان كه سابقا در دست اطريش بود . خاك آن معادل 15666 ميل مربع ، جمعيت آن 3845000 نفر . معادن بسيار دارد از قبيل آهن ، مس ، زغال و غيره . زمين آن بسيار محصولخيز است . مواشى بسيار دارد و خوب عمل مىآورد . پايتخت آن برسلو است . در سنهء يكهزار و هفتصدوچهل فردريك آنجا را گرفت . يكى از بهانه و باعث جنگ هفت ساله آن شد . در معاهدهء پرتسبورگ ( قريهاى است 24 ميلى ليپزيگ ) 1763 قسمت عمدهء آن به آلمان برگذار شد و يكقدرى هم باز به اطريش ، چون نژاد آلمان و لهستان ممزوج دارد لهذا براى گرفتن آراى عمومى طرفين اقداماتى مىكنند كه منجر به نزاع و مشاجره و دخالت ديگران شده است .
دولت آلمان قبل از جنگ در اروپا داراى 208789 ميل مربع اراضى بود با 64925992 جمعيت . پس از جنگ سى و پنج هزار ميل مربع و هشت مليان نفر جمعيت آن كاسته شد . اراضى كلنى افريقاى وى متجاوز از 1035086 ميل مربع بود كه به كلى از او مسترد شد . در بحر پاسيفيك 96210 ميل مربع خاك ، در آسيا 2943 كليتا خاك كلنى آلمان 1134339 ميل مربع با پانزده مليان جمعيت بود كه به كلى از آلمان گرفته شد . حتى يك وجب براى او باقى نگذاشتند .
اطريش هنگرى دوم دولت وسيع اروپا بود كه قبل از جنگ داراى 240456 يا 51350000 جمعيت ، امروز اطريش آلمانى نژاد مانده است و هنگرى كه اولى چهل هزار ميل مربع و نهمليون و پانصدهزار جمعيت دومى شصت هزار ميل مربع اراضى و