تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 5813

مساهمون:

ص٥٨١٣
حضرت عبد العظيم متحصن شده و در همان اوقات بيان‌نامهء آتشينى از طرف حزب دموكرات بر عليه وضعيات دو سه ساله و زمامدارى رجال حاضر در اوراق گلى منتشر گرديد و متعاقب اين انتشار حكومت نظامى در شب 27 رمضان اعلان شده مجامع سياسى تعطيل و رفت‌وآمد بعد از ساعت 11 غدغن گرديد . محاربهء قواى انگليس با جنگليها - از دوم رمضان دو ساعت قبل از ظهر شروع شده جمعه 4 وارد رشت شده و دنبالهء آن تا اواسط شوال امتداد يافت و بالاخره در اواخر شوال معاهده [ اى ] بين قواى جنگل و مأمورين انگليس منعقد گرديد كه انگليسها در حركت به‌طرف باكو دچار تعرض حضرات نشوند و آذوقهء آنها را هم جنگليها متقبل شدند كه بپردازند . در 27 شوال - آقاى وثوق الدوله به رياست‌وزرائى نامزد شدند و كابينهء خود را به قرار ذيل در حضور شاهانه معرفى نمودند : آقاى وثوق الدوله رئيس الوزرا و وزير داخله - شاهزاده نصرت الدوله وزير عدليه - آقاى مشاور الممالك وزير امور خارجه - آقاى مشار الملك وزير ماليه - آقاى نصير الدوله وزير معارف و اوقاف - آقاى دبير الملك وزير فوايد عامه و تجارت - آقاى محاسب الممالك كفيل پست و تلگراف - آقاى سردار همايون [ وزير ] جنگ .

قسمت دوم : حيات جديد - افكار جديد

وضعيات عمومى

چنان كه در قسمت اول اشاره شد وضعيات عمومى فوق العاده خراب و خطرناك بود ، رشتهء انتظامات در تعقيب قضاياى چهارساله به كلى از هم گسسته و ما براى درست وانمود كردن حالات روحيهء اين سال ناچاريم يك قسمت تاريخچهء خود را قدرى عقب‌تر برده از وضعيات دو سالهء گذشته براى فهم حقايق محيطى كه در زير قلم ماست استمداد جوئيم . چنان كه در يكى از مقالات اجتماعى اين روزنامه نوشته شده بود فشار سياست روس و سكوت سياست انگليس ، اخلاق عمومى ايران را رفته رفته به دو شعبه منقسم ساخته . شعبه‌اى كه تا اندازهء مطلع‌تر و در امور دقيق‌تر و شخصا نيز علايق ماديشان به مملكت زيادتر [ بود ] و نمىتوانستند از محافظهء خود و علايق خود به سهولت صرف‌نظر كنند و به علاوه از شدت يأس فايده‌اى در عدم محافظه‌كارى نمىديدند مستغرق يك عالم مرعوبيت و يأس و تسليمى شده و چند دفعه از قبيل وقعهء شوستر و امثال آن نيز بر يأس آنها از قدرت فعاليت جامعه افزوده بود . شعبهء ديگر كه علائق آنها به مملكت بيشتر مربوط به امور روحى و ادبى بوده و بالنسبه معلومات آنها از حقايق گزارشات و اشكالات جاريهء ديپلوماسى كمتر و عدهء آن