اغلب نمىدادند . آدم بود كه سه دفعه چهار دفعه بل متجاوز رأى خود را فروخته بود .
براى حاج عز الممالك خيلى پول داده بودند ، اما گول خورده بودند . فقط بيست و پنج رأى براى او داده بودند .
دخو و انتخابات خمسه
« دخو » « 1 » كه براى انتخابات خمسه رفته بود بالاخره راضى شده بود يك وكيل جهانشاه خان منتخب كند ، يكى اسعد الدوله « 2 » ، يكى را به ميل مردم باقى بگذارند .
ممكن نشده بود . بالاخره جعبههاى رأى را مهر و توقيف كرد تا از دولت جويا شود كه چه بايد بكند . در مملكت ايران اين قسم انتخاب غلط است . در آلمان و ژاپن هنوز عمومى نيست چه رسد به ايران . كورهپزهاى طهران ، دهخداهاى قزوين هريك مىتوانند صاحب هزار راى از عملهجات و باغبانهاى خود بشوند ، چه رسد به قوام الملك و امير افشار .
دموكراتهاى ما - فرق ايران و ممالك ديگر
يادم هست كه دمكراتهاى ما وجدى و سرورى داشتند كه بالاخره ترتيب انتخابات سابق را برهم زديم ، حالا عمومى شده بدون هيچ قيد و شرط و مجلس مملو از حاميان رنجبر و ايران گلستان مىشود . اما خير به كلى عكس آن شد . از روى عدم بصيرت بود مثل ساير مرامشان در ايران ، كه به هريك دست بزنند مثل همين خواهد شد . دمكراتهاى ما همه جوان ، بىتجربه ، تازه از اروپا آمده ، كمتر بلكه هيچ از اوضاع [ و ] روحيهء اين مملكت آگاه نمىباشند . مرامى را ترجمه كردهاند و چون در امريكا يا فرانسه حسن اثر كرده البته در ايران هم خواهد كرد . در حالىكه اين قسم نيست . هروقت ايران امريكا و فرانسه شد خودش ترتيب خواهد گرفت . چون در فرانسه يك نفر چند تا ده ندارد خوب است در ايران هم نداشته باشند . بله بسيار خوب است اگر ايران هم مثل فرانسه باشد . نه آنكه اربابهاى گردنكلفت در ملكدارى درماندهاند و رعيتشان از جور و ظلم نان شب ندارد و يك ساعت ملك را به دست خودش بدهند نمىتواند از ظلم تحصيلدار ، حاكم ، مأمور ، سرباز ، سوار خانوار نگاه بدارد . امروز در سايهء امير افشار و قوام الملك و
هامش
( 1 ) - على اكبر دهخدا از طرف دولت مأمور رسيدگى به وضع انتخابات آن ناحيه شده بود . درينباره گزارش مفصلى ازو به دست آمد كه آقاى على آل داود با مقدمهاى در دفتر . . . ميراث اسلامى ايران ( قم ، 13 ) به چاپ رسانيده است . ( ا . افشار )
( 2 ) - پدر ذو الفقاريها .