بقچهاى روى ميز گذاشت . پاكتى به دست من داد . همينطور نفس مىزد و رفت گوشهء اطاق و گفت سپهسالار انعام مرا كه از گرمارود تا شترخان جلوى ركابش دويدم به اين بقچه حواله كرده است . كاغذ را خواندم معلوم شد يك طاقه شال ليموئى بوته خرقهء اعلى براى نزهت و هفت توپ اليجه و دو چادر شب ابريشمى كار تنكابون براى من سوغات فرستاده . اين است مضمون رقعهء ايشان :
نامهء سپهسالار
فدايت شوم الان كه عصر سهشنبه است سلامت وارد شترخان شده هنوز نشئهء صحبت و لذايذ صحبت حضرت و الا در دل و خاطر كيفيتبخش و از اين مفارقت متأسف است . اميدوارم انشاء اللّه عنقريب خدمت رسيده از فيض ملاقات مجددا بهرهمند شوم . يك طاقه شال براى فرزندى فرستادم . بفرمائيد در اندرون برسانند . هفت طاقه اليجهء ابريشمى و يك زوج هم چادر شب ابريشمى براى خود حضرت و الا ارسال داشته در خاتمه سلامت و مزيد عزت و سعادت ذات مسعود را خواستارم . سوغات تنكابون همين است . انشاء اللّه معذور داشته خواهيد بخشيد . محمد ولى .
كاغذ خط مهذب الملك و امضاء خط خودش بود .
ابلاغيهء آلمان
27 اكتبر مطابق 20 محرم - ابلاغيهء رسمى آلمان در جواب يادداشت ويلسن از قرار ذيل است :
دولت آلمان براى پذيرفتن شرايط راجعبه تخليهء اراضى متصرفه چنين تصور مىكند كه بايد عمل تخليه و شرايط متاركهء جنگ ( بعد از اين گاف فارسى را به طريقى كه تصويب شده دو سركش مىگذاريم و كاف عربى را يكى ) واگذار به قضاوت و فتواى مستشاران نظامى باشد و آنها بايد مقياس قواى طرفين را كه در ميدان كارزار موجود است معين نموده و آن را شالوده و مبناى متاركه قرار دهند . به اضافه دولت آلمان پيشنهاد به رئيس جمهورى مىكند كه موقعى براى جزئيات تعيين نمايند و دولت آلمان اميدوار است كه رئيس جمهورى تقاضائى نخواهد نمود كه به شرافت آلمان بربخورد و يا آنكه از صلح جلوگيرى نمايد . دولت آلمان اعتراض مىكند از اينكه قواى برى و بحرى آلمان مرتكب شناعتى شده باشد كه به آنها نسبت مىدهند . زيرا اين قبيل