هفته و دادن پانزده هزار اسير اين قسم به زانو درآمده و تسليم شود . زيرا صرب و قرهطاق و بلژيك با وجود شكست قطعى و اشغال سرتاسر مملكتشان به اين خوارى و مذلت تسليم نشدهاند . مالينوف كه بهجاى راداسلاف رئيس الوزرا شده با جمعى از طرفداران متفقين مبادرت به اين امر نمودند بدون مشاوره و اطلاع متحدين خود .
فرديناند كه مؤسس سلطنت بلغار بود پس از اين كار به قولى محض پاس قول و امضاء خود و به قول ديگر از ترس انقلاب و جان خود استعفا از سلطنت داد و شاهزاده بوريس پسرش به تخت سلطنت جلوس نمود و فرديناند به فاصلهء كمى بهسمت گبورگ ولايت اجدادى خود براى توقف دائمى حركت كرد . مستر بانرلا يكى از وزراى انگليس در مجلس ساليانهء گيلدهال اينطور مىگويد : روابط آلمان با مشرقزمين قطع شد .
رؤياى آلمانها در تشكيل امپراطورى شرق وسطى بدين ترتيب خاتمه يافت .
سيم اكتبر دولت عثمانى به نحوى كه ذكر شد درخواست متاركه كرد ، زيرا قواى او در فلسطين و شامات و بين النهرين پاك مضمحل شده ، فقط در فلسطين و شامات هشتاد هزار اسير و سيصد توپ از دست داده . عكا ، حيفا تمام فتح شده . شهر دمشق با هفت هزار اسير تسليم شد . قواى سلطان حجاز همهجا پشت به پشت انگليس جنگ مىكند .
پس از اين واقعات و عقبنشينىهاى متوالى فرونت غرب دولت آلمان به توسط سفير سوئيس تلگرافا از مستر ويلسن متاركه را درخواست مىكند و مواد چهاردهگانهء ويلسن را اساس صلح قرار مىدهد . ويلسن جواب مىدهد كه توضيح داده شود كه مواد چهاردهگانه و چهارگانه من را قبول دارند يا نه و شانسلر امپراطورى از طرف ملت آلمان حرف مىزند يا از جانب حزب نظامى . اراضى اشغال شده هم بدون هيچ شرط از طرف آلمان بايد تخليه شود . طوعا و كرها مواد چهاردهگانه و چهارگانه را قبول مىكنند و در باب تخليهء اراضى انعقاد كميسيونى را طالب مىشوند . جواب اين جواب تكليف بزرگترى به آلمان مىكند و آن خواستن تضمينات برى و بحرى است كه از اين جرايد معلوم نمىشود . اين مسئلهء عمده را هم آلمان راضى شده است يا نه . لكن نطق پرنس ماكس باوير كه همين ايام بهجاى هرتينگ رئيس الوزراء و شانسلر امپراطورى شده داير بر اين است تا حدى كه به شرافت آلمان برنخورد ما حاضر هستيم با خيالات ويلسن همراهى كنيم . صدراعظم اطريش هنگرى در نطق خود مىگويد شمشير نتوانست از عهدهء تأمين حيات ملل و حفظ آتيهء تمدن برآيد و بايد زمينهء موافقتى بين ما و ملل متخاصم تدارك شود .
ما محض تكميل اين مطالب ابلاغيههاى سفارت و يكى دو مقالهء « ايران » را درج نموده سپس مطالب كوچك كوچك كه در اروپا و فرونتها و نقاط ديگر واقع شده به
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 5434
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
ص٥٤٣٤