مهمتر و خطرناكتر از نهضت امپراطورى بود ظهور حزب بزرگى به نام سوسيال رولو - سيونر در مسكو و ساير شهرهاى بزرگ روسيه كه از قرار معلوم به مساعدت و اطلاع نمايندگان متفقين و داراى تشكيلات وسيعهء نيرومند بودند . نخستين اقدام مهم و علنى حزب مذكور قلت كنت ميرباخ سفير آلمان در مسكو بود ، نظر به اينكه آلمان مىدانست مسئول واقعه دشمنان او هستند اينقدر سختگيرى نسبت به حكومت لنين ننمود . اقدام دوم آنان بمب انداختن و قتل ژنرال ايشهورن آلمانى حكمران نظامى اوكرانيا بود .
مشار اليه يكى از ژنرالهاى بزرگ آلمان بود كه در محاربات لهستان و در جنگ بالكان عمليات و فتوحات عمده از قشون وى صورت گرفت و قتل وى اثرات عمده در آلمان بخشيد . متعاقب اين قضيه عمليات حزب سوسيال رولوسيونر طرز شديدترى را اتخاذ كرد و آن ضديت علنى با بالشويكها و تيرانداختن به لنين و تلف شدن وى كه هنوز اطلاعات ديگرى نرسيده است . سپس سوء قصد به وزير يا كميسر داخلهء روس صورت يافت .
بالشويكها در نهايت شدت ، سختى بناى تعقيب تشكيلات و اعضاء آن را نهادند و به موجب تلگرافات سه روز قبل رويتر پنج هزار نفر از حزب سوسيال محكوم به قتل و اعدام شدند و اين واقعه يكى از حوادث تهديدناكى است كه اثرات هولناكى خواهد داشت و در نتيجهء تحقيقات در مراكز فرقهء مذكور اسنادى به دست آمده كه نمايندگان متفقين در مساعدت با آن حزب بودهاند و سفارت انگليس بههمين علت تفتيش شده و گارد سرخ اسناد آنجا را تصرف نمودند و همين معامله دور نيست در سفارتخانههاى فرانسه و ژاپن و غيره بشود يا شده باشد .
از جنبشهاى سهگانه كه در روسيه برضد بالشويكها به عمل آمد قضيهء مخالفت مرتجعين و نهضت امپراطورى حل شد . دومين نهضت عبارت از اقدامات سوسيال رولوسيونرها نيز از قرار معلوم در خون و آتش ترور خفه گرديد و عزيمت نمايندگان متفقين در ضعف حزب مزبور بىتأثير نخواهد بود ، يا به واسطهء كشتارهاى پنج هزار نفرى لااقل مدتى خاموش خواهد ماند . سومين جنبش يعنى قشونكشى دول اتفاق و پيشرفت آنها از سه طرف كه سابقا مذكور شد به حال خود باقى است . حتى الامكان قواى انگليس فرانسه و امريكا كوشش براى اشغال نواحى اوزورى ، اركانژل و سيبرى مىنمايند و در مقابل اين نهضت كه بالشويكها ناچار خويشتن را به دامان آلمان افكنده و انتظار مساعدت دارند و آلمانها چون به سوى مشرق متمايلاند وسيلهء متأثر نمودن حريفان را در اين قسمت فراهم سازد اين پيشآمد را نفيس و مغتنم خواهد شمرد و قواى بالشويك را در مقابل متفقين كه متدرجا خصومتشان صورت بس تهديدناكى را گرفته
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 5401
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
ص٥٤٠١