به خود من هم گفت . آه و نفرين و نالهء طالقانى گوش فلك را كر مىكند و به آن سنگدل اثر نكرد ، تا همه برنج تلف [ شد ] و از بين رفت مگر مقدارى كه نصيب قشونكشى شد .
سپهسالار تمام آنچه را هم كه جنگليها و سالار فاتح گرفته بود از رعيت و مباشر مجددا مطالبه دارد و از همه گرفته و خواهد گرفت .
رسيدن لندن نيوز
كربلائى عصر آمد با چهار نمره روزنامهء « لندن نيوز » كه مرا بىنهايت خوشحال كرد و اميدوارم متدرجا برسد . از اواسط ماه اكتبر هزار و نهصد و هفده كه اغتشاش روسيه به سرحد كمال رسيد روزنامه نيامد . پس از آنكه انگليسها به ايران وارد شدند من دو مرتبه كاغذ به اداره نوشته از راه محمره فرستادم . نمىدانم رسيده يا نرسيده كه حالا روزنامه آمد . اما اين چهار نمره يكى 23 فوريه 1918 است كه درست هيجده نمره از ماه اكتبر تا 23 فوريه نرسيده است ، يا در راه مفقود شده است . سه نمره يكى باز عقب است ، يكى ششم مارچ است ، دوى ديگر 19 مارچ و 17 آپريل . خوب است باز چند شبى اسباب مشغوليات مىشود .
وضع روسيه - مقالهء روزنامهء ايران
در يكى از نمرات « ايران » شرحى از روسيه مىنويسد كه :
وقايعى كه در اين جنگ بين المللى رخ مىدهد از تصور هر پيشبينى خارج است دشمنان ديروزى را باهم موافق و دوستان امروزى را سفاكترين خصم خطرناك به يكديگر مىكند . حوادث فوق التصور در روسيهء آشفتهء منقلب روى مىدهد . مثل اين است كه فرزندان سهگانهء رب النوع خونخوار جنگ - كشتار - قحطى - خرابى هنوز از لطمات و مصائب كمرشكن ملت آزار شدهء روس قانع نگشتهاند مجددا خواهى نخواهى آن مملكت را به قربانگاه حرب و طرفيتهاى بزرگ مىكشانند .
نتيجهء وضعيات مبهم ترديدآميز محاربات متفقين و متحدين به مشرق سرايت [ مىكند ] و صورت واضحترى را به خود مىگيرد و در كشمكشهاى حياتى و مماتى خود روسيه را به حال خود نخواهند گذاشت . قشونكشى و مداخلات هردو طرف به سرعت شروع شده و براى حكومت فعلى مسكو جز تمايل به يكطرف و مهيا شدن براى ضديت با طرف ديگر و بالعكس شق سومى متصور نيست و براى دومين مرتبه مواجه شدن ملت روس با جنگ خارجى اگر بتواند عناصر متشتته و احزاب مختلفهء آن مملكت را با يكديگر متحد و در مقابل مخاطرات خارج انقلاب خطرناك داخلى را مرتفع سازند