شده به قم رفتند و معلوم است جوابى جز لبخند سليمان ميرزا را نشنيدند . مراجعت به طهران كردند كه ناگاه فرونت ساوه و آوج شكست [ خورد ] و قشون روس بهطرف قلب مملكت پيشرفت نموده دو هفته طول نكشيد كه كابينهء آقاى مستوفى الممالك با آه و حسرت و تأسف از دست دادن وقت سقوط يافته زمام امور معنا دست باراتف و ظاهرا به نام فرمانفرما مقرر گرديد .
مىدانيم طينت پاك و صفت صداقت مستوفى الممالك يكى از مطالب فوق را تكذيب نخواهد كرد . بعلاوه شواهد عديده موجود است و مخصوصا راجعبه صورت عهدنامه با آنكه بنده استدعا كرده بودم كسى نداند اين فصول را بنده نوشتهام خود معظم له به بعضى از اعضاى كابينه و محارم خود فرموده بودند كه اين پيشنهاد را فلانى تقديم نموده است .
البته نظر مرا خواهيد پرسيد كه آيا اين تقاضاها پذيرفته مىشد يا خير . جواب مىدهم قلق و اضطرابى كه روسيه و انگلستان از عاقبت وخيم اوضاع ايران داشته براى بيش از اين موافقت هم حاضر بودند و اگر رجال ما ساعات و دقايق استفاده را تميز مىدادند موفق مىگشتند . و با اطلاعى كه داشته و در نتيجهء ملاقات و مذاكرات خود استنباط كرده بودم دولتين حاضر براى دخول در هر نوع مذاكره و تبادل فكر با اوليا دولت ايران بوده ميل به مساعدت داشتند .
بدبختانه اطلاعاتى كه ملالت خاطر خوانندگان را در اين موقع سبب مىشود فراوان دارم . ولى عجالتا ذكر بيش از اين را مقتضى ندانسته مابقى را به آتيه حوالت مىنمايم .
اينك صورت عهدنامه را كه نوشته و در شب 19 محرم 1334 خدمت آقاى مستوفى الممالك تقديم داشتم .
متن عهدنامه
فصل اول - نظر به آنكه اولياء دولت اعليحضرت شاهنشاهى ايران و دولتين معظمتين روس و انگلستان مصمم شدهاند كه روابط دوستى و مناسبات صميمى خود را بر يك پايهء اتحاد ثابتى استوار سازند از اين تاريخ عهدنامهء صلح تركمانچاى 1243 با روسيه و عهدنامهء صلح با انگلستان 1858 و مواد عهدنامهء 1907 بين دولتين روس و انگليس راجعبه ايران و مواد اولتيماتوم 1911 روسيه و تمام قراردادها و مقاولات سياسى و تجارتى را فسخ و الغاء نموده و بهجاى آن اعليحضرت شاهنشاه ايران با اعليحضرت امپراطور معظم كل ممالك روسيه و با اعليحضرت پادشاه انگليس و امپراطور هندوستان