نامهء افخم الدوله
رقعهء حاجى آقا - پس از مطالب شخصى برويم سر مطالب پلتيكى . آسمان تيرهتر از آن است كه به نظر سركار آمده . روسها صرفنظر از ايران كردهاند . از آن طرف انگليسها بهطورى مشغولند كه مجال نفس كشيدن نيست . آنچه از قشون روس مىتوانند اجير مىكنند و از افراد ايرانى متصل عده مىگيرند چه در جنوب ، چه در شمال ، چه در مشرق و مغرب . با جديت و پول هنگفت مشغول تهيه و ترتيب قشون هستند . اتومبيل جنگى و اسلحه از طرف بغداد و بلوچستان وارد مىكنند و از طرفى با دولت مشغول مذاكره [ اند ] كه يا دولت با آنها متحد شود و قراردادهاى چندى بگذارد يا اگر ديد دولت همراه نيست استعداد خودش طورى كامل شده باشد كه اجبارا دولت ايران نتواند حرف بزند و مقاومت كند .
هيئت دولت ايران هم كه يك عده اشخاص ترسو و جبون [ اند ] و جرئت يك اقدام قطعى بكنند در آنها موجود نيست و اگر بخواهند فى الجمله كارى صورت بدهند از احزاب صدا و قالمقال برخاسته كه صداى آن به آسمان مىرود . در صورتىكه عقيدهء خيليها بر اين است كه امروز روز استفاده است و با انگليس بايد متحد شد پول و اسلحه و نقض قراردادهاى سابق را گرفت و هزار كار ديگر بهطور دلخواه مىتوان انجام داد . اين است كه پلتيك انگليس بهطورى ترتيبات ايران را مشغول برهم زدن است كه هيچكس چاره نمىتواند بكند . هيئت دولت هم كه متصل مىگويد با سفارت انگليس مشغول مذاكره هستيم .
عجالتا در كرمانشاهان ، همدان ، قزوين انگليسى عدهاى از روسها را اجير نموده حتى جنرال باراتف با آنها همدست شده و كاملا نقشهء خودش را مشغول انجام است . در خراسان ، سيستان ، قاينات هم پليس گرفته و صاحبمنصب آورده [ اند . ] . جنوب كه كاملا قشون و ترتيبات صحيح برقرار است . با اين دولت و با اين ملت مهمل بىعرضه گمان ندارم كه اين موقع به اين خوبى هيچ كارى از پيش ببرند و استفاده بكنند ، تا اينكه به كلى مقهور انگليسها شده ديگر منافعى هم متصور نشود .
جنگليها
احزاب حامى كابينه هم اهمال آنها را درك كرده ناچار و متحير ماندهاند بين خود .
حزب دمكرات هم برهم خورده دو دسته شده سخت باهم طرفاند . جنگليها هم به همان عقايدند كه بالاخره طهران را اشغال كنند و مسلم است بختياريها هرگز ساكت