دستخط آقاى عماد السلطنه
اينك كه امانت چادر و كتاب را ايفاد مىدارم مختصرا از سلامتى وجود شريف مستفسر شده و خواهش مىكنم رسيد امانت كه توسط عقيل فرستادم و همين امانت و كاغذ سابق را مرقوم داريد . اين دو جلد كتاب بسيار تعريفى است . از شما تعجب كردم كه همچو كتاب نفيس را طهران انداخته و همراه نبرده بوديد ( من با يك آبدارى و يك مفرش براى توقف چند ماهه الموت آمدم . چه مىدانستم شش سال مىمانم . ) حيف كه از تاريخ حدس مىزنم اطلاع عميقه كم داريد و الا اين كتاب را پيش از اينها متوجه مىشديد ، يعنى از او بهره كامل مىبرديد . حالا لازم است كه بسيار او را نگاه كنيد و اسامى مردمان بزرگ تاريخى را از روى آن بخوانيد . من دقت كردم بسيار صحيح و بىغلط نوشته . هرچند انگليسى نمىدانم اما باز چون هر مطلب را قبلا مىدانستم چيزى مفهومم شد . مخصوصا جعبهء تختهاى گرفته خوب بستم كه انشاء اللّه بىعيب برسد ( كتاب مذكور اسمش « بيتن ايلسريتذاير اينسيكلوپيديا » است .
Beetons Illustrated Encyclopaedia of Universal Information .
كه اين دو جلد از تاريخ و رجال و جغرافيايى مىنويسد . دو جلد ديگر آن طبيعيات و حيوانات است كه در طهران مىباشد . صنايع ماشينآلات فلزات ، حكمت ، طب . در حقيقت هرچه بخواهند در اين چهار جلد مندرج است ) .
( پس از تفصيلات ديگر مرقوم مىدارند ) اما اخبارات بيش از آنكه روزنامه كه جوف است كه در طهران چه خواهد بود . ولى بايد بدانيد كه مجاهدين در كرمانشاه جمع شده و آنجا استعدادشان كامل مىشود ، يعنى صاحبمنصب آلمان و عثمانى آنها را تربيت مىكنند و قشون روس در آن حوالى عقبات سخت بايد طى كند . نظام السلطنه با جمعيت زيادى به مجاهدين ملحق شده . پسر فرمانفرما دامادش هم همراه اوست ( سالار لشكر حاكم همدان ) . در هر صورت دولت ايران همان اسم است و آنها بايد در ايران بجنگند .
شاه را فرحآباد مجبور كردهاند بماند يعنى وزراء و اين پلتيك غريبى است . چنانچه پدرش در باغ شاه مانده بود . حتى ديروز هفدهم عيد هم به شهر نيامد و مردم را به باغ دوشانتپه دعوت كردند و آنجا سلام منعقد شد . من از اين اوضاع چيزى نمىفهمم .
( پايان نامهء عماد السلطنه )
دستخط ديگر عماد السلطنه
19 دلو ، پنجم ربيع الثانى - اخبارات تا يك درجه مكتوم است . هركس طرفدار آلمان