رقعهء حاج افخم الدوله
پس از دعا و سلام و معالجه درد دندان با تنطورديد و صورت خريد اشياء و وصول پنجاه تومان به رسم سوغات مرقوم مىدارند : اما اخبارات . در رباطكريم چنانچه سابقا اشاره شده بود امير حشمت و على خان سياه كوهى [ و ] عدهاى ژاندارم با روسها طرف شده جنگ شروع و توپخانهء روس نمىرسد . مجاهدين غلبه [ كرده ] مشغول اتمام كار بودند كه عدهاى از قزاق ايرانى با توپ شنيدر به كمك روس مىرسند و بىانصافانه از پشتسر حمله مىكنند . به تحقيق بيش از يكصد نفر كشته شده و هفتاد نفر ژاندارم پياده اسير مىشود . مجاهدين فرار بهسمت ورامين مىكنند . از شهر مىفرستند عده زخميها را مىآورند .
معلوم است اين غلبههاى روسها در اينجا و از آنطرف هم كه كميته پس از شكست نايب حسين از قم به كاشان مىرود ، روسها به قم و از آنجا سمت كاشان . از ترس اينكه روسها تكاليف شاق بكنند مستوفى الممالك استعفا كرد و به تصويب ايشان فرمانفرما رئيس الوزراء شد ( اينجا هيئت وزراء را ذكر مىكند كه در فوق نوشته شد ) . با اين هيئت مهمل هم كارى نمىشود . وكلا و كميته به اصفهان رفته . حاجى عز الممالك از اصفهان آمد ( ايشان هم داخل شدهاند ) . بههرحال اين عجله آقايان و كميته و مجاهدين بسيار بد و اسباب شده است كه فعلا روسها پيش افتادهاند و مردم وحشتزده شدهاند . هيئت دولت به اين شكل تغيير كرد و حال معلوم است اقدامات اين هيئت بر عليه مجاهدين خواهد بود و اغلب از جاها هم اعتنائى به اين دولت نخواهند كرد . باز حكايت مشروطه و استبداد مىشود و زد و خورد ميان خودمان تا خداوند چه خواهد و واقعا عدهء آلمان و اسلحه عثمانى برسند و كارى از پيش ببرند ، يا اينكه اضمحلال حتمى و استقلال كامل همسايگان روى كار بيايد . از طرفى هم بعضيها خيال مىكنند كه اين استعفاى مستوفى الممالك با تعيين فرمانفرما براى براى اغفال روسهاست كه تا چندى هم به اين واسطه به اهمال بگذرد تا كمك و زورى برسد . درهرحال حاليه خيلى بد شده و خيلى كارها خراب است . شعاع الدين ميرزا به سلامتى وارد شده الساعه آنجا مىروم .
خدمت شعاع الدين ميرزا رسيدم . خيلى عرض سلام رسانيد . الحمد للّه حالش خوب است . از جنگ آوه مىگفت ، بيش از هزار نفر روس كشته شد . آخر الامر هم فشنگ مجاهدين و ژاندارم تمام شد فرار كردند . ديروز غروب در همانجا بودم ، دوازده اتومبيل سالدات روس وارد [ شد ] دو اتومبيل هم پردهاش افتاده بود كه معلوم نبود چيست . يك سر به سفارت رفتند . سفارت هم در پارك مرحوم اتابيك است . مدتى است آنجا رفتهاند