كه تا بانك نرود دزد را مىتوانست پيدا كند ؟ تقى هم اگر مال خودش نرفته بود آنقدر جديت نمىكرد . من بايد ممنون آن مال باشم .
ترس از قشون روس - آغاز مهاجرت
چهارشنبه 14 محرم - مشهدى حاجى على سيلكانى از طهران آمد . رمضان نام سيلكانى كه نزد اقتدار السلطنه نوكر است كاغذى نوشته بود و يك روزنامهء « شورى » به تاريخ سيم محرم فرستاده بود . خودش نوشته بود قشون روس كرج است . مجاهدين جمع مىشوند جنگ كنند . از طهران مردم از اعيان و تجار دسته دسته بهسمت قم و اصفهان مىروند . همه مردم به جان هم افتادهاند ، مثل شهر كوفه شده . از خود مشهدى حاجى على سؤالات كرديم گفت طهران برهم خورده بود ، مردم فرار مىكردند . قشون روس به قدر سه چهار هزار نفر در كرج اردو زده بودند منزل داشتند . من آمدم مشق مىكردند . گفتم فهميدى براى چه آمدهاند ؟ گفت مىگفتند در عاشورا طهران شلوغ مىشود . آمديم به ما صدمه وارد نيايد .
بعد روزنامه را خواندم در صفحهء اول شرحى نوشته بود كه ما آنچه كوشش كرديم دولت يك پلتيك روشنى اتخاذ كند ، نه دولت ، نه وكلا گوش ندادند . تا كار به اينجا رسيد كه قشون روس ينگى امام وارد شده . حالا كار از ماه و روز و ساعت گذشته به دقيقه رسيده . باز تا وقت است تكليفى معلوم كنيد .
حرف روسها
در ضمن اخبار پايتخت تمام ذكر جلسات هيئت وزرا و وكلا و هجوم تجار و كسبه براى كسب تكليف قطعى به دربار و بهارستان بود و بدون آنكه نتيجه از اين روزنامه و جلسات هيئت دولت معلوم گردد فقط در آخر روزنامه از قول سفير روس نوشته بود كه چون آلمانها اسلحه وارد طهران كردهاند و دستجات از مردم تشكيل دادهاند در عاشورا هجوم به سفارتخانهها بياورند لهذا محض حفظ سفارت و اتباع خود اين قشون مىآيد .
كردستان - كرمانشاه
در كردستان هم پنج شش هزار عثمانى و ايرانى و صاحبمنصبان آلمانى وارد شدهاند . كرمانشاه كه مال خودشان است . سفراى آلمان و اطريش و عثمانى تمام اسناد سفارتخانههاى خود را به سفارت امريك نقل نمودهاند . دولت هم به هريك از اين سفارتخانهها و سفارت انگليس ژاندارم و سرباز علاوه نموده است .