خواهيم كرد . ( رعد يوميه ، شمارهء 15 ) .
نويدهاى آلمان
از قرارى كه در چند روزنامهء ديگر خواندم - كه حاليه هرچه تفحص كردم پيدا نشد - آلمانها به كلى برضد سايرين اشتهارات مىدهند كه بههمين زودى تمام آنچه از خاك پولند و روسيه تصاحب نمودهاند تقريبا به آبادى سابق خود عودت نموده راههاى آهن ، پلهاى مخروبه مرمت ، دهات و قصبات آباد ، در هر شهر و قصبه ادارات جارى ، مكاتيب و مدارس داير ، تجارتخانهها و بانكها مشغول رتق و فتق امورات خود ، كارخانجات و معادن دو برابر سابق مال التجاره و فلزات معدنى اخراج مىكنند . همه مشغول كار و كسب خود [ ند ] ، كانّه واقعهاى در اين ممالك رخ نداده يا اگر داده به قدرى مختصر بوده كه قابل تذكار نيست .
قدرت آلمانها
همهكس قائل است كه آلمانها فوق تصور بشر كار كرده و مىكنند و براى هر كار جزئى و كلى آدم بيش از آنكه به خيال بگنجد تربيت كرده و حاضر دارند ، چنانچه مىبينيم در عثمانى ، در بلغار ، در اطريش و ممالك مفتوحه تمام صاحبمنصبان نظامى و كشورى آلمان مصدر كارند و كارگران آلمانى از امريكا گرفته تا هندوستان متصل كار مىكنند و پول خرج مىكنند . از حيث پول و مهمات و اسلحه و قشون و آذوقه هم هيچ قسم معطل نمانده ، حتى به تمام متحدين خود واگن واگن قورخانه و ذخاير جنگ روانه مىكنند . با وصف اينكه دريا به روى او بسته است از هر قبيل آذوقه در ممالك آلمان و در ميان قشون موجود است مگر چندى در فرونت غربى در عسرت بودند . اما همه اينها را به عقيدهء من يك مسئله حل مىكند و آن اين است كه آلمان اينچنين جنگى را در نظر داشت . تهيه و تدارك همهچيز را بهطور وفور ديده و حاضر و آماده نموده بود . ساير دول سواى فرانسه در اين خيال نبودند و در حال غفلت بودند و عجبتر اينكه در اين مدت از قصد و نيت آلمان هم مطلع نشدهاند و اين پرواضح است كسى كه از چندين سال قبل قصد ساختن بنائى را داشته باشد تدارك آن را مندرجا ببينند و در موقع ساختن معطل نمىماند ، مگر براى جزئيات . برعكس كسى كه آنا و بدون مقدمه و تهيه بخواهد عمارتى برپا كند براى همهچيز معطل خواهد بود .