مقالهء تايمز در روزنامهء رعد
مقالهء روزنامهء « تايمز » بعضى مطالب را كشف مىكند ( اگرچه آنها هم در نوشتن حقيقت امساك مىكنند ) به قلم يكى از متخصصين نظامى انگليس . نگارنده چندين مرتبه نظريهء خود را اظهار كرده است كه تا نتيجهء تعرضات آلمان را در مشرق ندانيم نمىتوان در خصوص عمليات آتيه حدس زد ، زيرا آلمان اعتبار نظامى خود را در اين ميدان به معرض قمار گذارده . حاليه تا يك درجه از نتيجهء تعرضات آلمان مطلع شدهايم .
يكى از شاهكارهاى گراندوك نيكلا و فرماندهان قشون روس اين بود كه گوش به صداى استرحام و تهديدات كه به آنها مىشد ندادند . قشون خود را سالم عقب نشاندند و از زير بار يك جنگ قطعى در رفتند . گراندوك به واسطهء عللى كه بر ما معلوم است هيچگاه قادر نبود كه دشمن را از فوائد و محسنات سرحد دائره و راهآهنهاى خود محروم سازد و بدين واسطه پيوسته از اول تا به آخر خطر بزرگى موقعيت او را تهديد مىنمود و آلمانها چون از عدم موفقيت خود در مغرب جميع قشون خود را بر ضد روسيه مركزيت دادند گراندوك نيكلا هيچ چاره جز عقب نشستن نداشت . بدين معنى كه اقدام منحصر به فرد فرماندهء كل قشون روس ممكن نبود كه غير از يك عقب نشستن منظمى باشد تا بدان وسيله دشمن خسته گشته ضعيف و ناتوان گردد ( روح 1812 ) « 1 » . استراتژى كه روسيه موافق 1812 اختيار كرده به نظر ما هم كه در انگلستان هستيم يگانه اقدام صحيح جلوهگر شده است . دولت روس تا به حال با موفقيت آن را تعقيب كرده و اگرچه اين مسلك براى روسيه گران تمام شد و اهالى آن مملكت مجبور به فداكارىهايى گرديدند كه تحمل آن مشكل است ، معهذا قشون را سالم و محفوظ داشته منتهى به اين مسئله شده كه آلمانها در همان حال بىتكليفى و همان موقع غير قطعى هستند كه ناپلئون در « ويتسك » گرفتار آن بود . قشونهاى روس حالا در خط محاصره شدن نيستند . پشت آنها به روسيه مىباشد و اگر در استراتژى و نقشهء آنها خبط و خطايى نشود سلامت مىتوانند عقب بنشينند . تا فصل بعد چند هفتهء ديگر بيش نمانده ، دنبال خود يك بيابان ويران و خرابهء پر وحشتى جاى گذاردهاند . اگرچه بسيارى از شهرها مثل ميتائو و غيره تخليه شده است ليكن جمع وسايل ارتباطيه را خراب كردهاند . يك عدهء بزرگى از قصبات و قراء و مزارع را سوخته و بعضى از شهرهاى مهم مثل برست حالا تودهاى از خاكستر مىباشد . هرچيزى كه ممكن بود به حال دشمن مفيد باشد يا حمل شده يا منهدم گشته و محصولات را هركجا
هامش
( 1 ) - مراد از روح 1812 اين است كه روح تاكتيك روسها در جنگ با ناپلئون مجددا جلوهگر شده . ( مسعود سالور )