چنانچه در فرانسه فتح نشده و آلمانها در همانجاى اول متوقف هستند براى اين است كه فرانسه مهماتش كامل است و دفاع مىكند . قول ديگر اين است كه اتاماژرى آلمان نقشه ريخته بود كه از سه سمت تمام قشون گراندوك نيكلا را محصور كند ، اين نقشه را كشف كردند و نيكلا كارى كرد كه قشون متفرق و نابود نشد ، همه را حفظ كرد . منتهى چند شهر را براى سلامتى آن همه قشون از دست داد . هرچه هست از گراندوك نيكلا و اين رت رت او را تحسين مىكنند و او را سردار لايق خوبى مىدانند . داردانل به حال خود باقى است پيشرفت آنجا از چند متر نمىگذرد . اما ابلاغيههاى عثمانى تماشا دارد .
مىنويسد حمله به چناق قلعه آوردند ، عساكر منصوره فاتحانه پيش رفتند . از سپاه خصم از آتش توپهاى خارا شكاف ما بيست هزار مقتول ، صد هزار مجروح ، ده هزار اسير شد . اما از عساكر منصورهء ما دو نفر شهيد و چند اسب مقتول شد . مثل حكايت جنگ مجاهدين و قشون دولتى ما .
اخبار داخلى الموت
چهارشنبه يازدهم شهر ذيقعده ، 29 سنبله - امروز ميرزا اسمعيل خان و محمد على خان كه چند روز است آمده با شيخ شهر رفتند ، من تنها ماندم . شصت تومان به شيخ مخارج عروسى دادم . پانزده تومان هم معمولى اسمعيل خان است كه همه ساله مىگيرد .
بنائيها تمام نمىشود . مشهدى آقاسى پيرمرد است كارگر نيست . روزى ده تا خشت زيادتر روى هم نمىگذارد . بناى ديگر هم از بس امسال عمارات خراب شده به دست نمىآيد . استاد حسينعلى كه جوان و كاركن بود ناخوش شده قادر به كار كردن نيست .
اطاقها سفيد نشده است . با اين حال حمام خيلى خراب بود . استاد مظفر نام فشندكى در فيشان حمام تعمير مىكرد به هزار يا على مدد او را آورديم به زوارك به زحمت آهك پخته شد مشغول تعمير حمام است . مىگويد سفيدكارى هم بلد هستم اطاقها را سفيد مىكنم . بيست و پنج تومان سواى مخارج و عمله براى حمام ، ده تومان براى آب انبار كه شكست خورده گرفت . بنائى در اينجا خيلى سخت است . همهچيز را خود آدم بايد تهيه كند .
هوا گرم است باد گرم متصل مىآيد فاليز سليكان مرا كه هزار زحمت كشيده بودم ضايع كرد . هندوانه و خربوزهها را رسيده و نرسيده چيدند . اگر باد نزده بود ده پانزده خروار هندوانه داشتم . محصول هيچ خوب نيست . بعضى زمينها تخم را پس نداد . آنچه هم هست باد زده لاغر فاسد .