رود در بغلهء كوه البرز و سيالان واقع است .
1 - قريهء دينهرود كه اول خاك الموت از سمت مشرق واقع است ، داراى بيست و پنج خانوار ، هوايش بسيار سرد ، مردمانش خوشبنيه و سفيد . اشجار خيلى كم دارد . زمين زراعت مختصرى دارد . معيشت مردمانش به واسطهء كسب و مزدورى تنكابون مىگذرد .
ييلاقات بسيار خوب پرعلف در پاچهء البرز دارد . چون خود اهالى حشم بسيار ندارند تمام اين مراتع را من به طالقانى اجاره مىدهم . تقريبا چهار گله كه هرگله هزار يا كمتر گوسفند دارد در تابستان آنجا تعليف مىكند . منبع رودخانهء الموت از حوالى اين ده است . قلهء البرز بالاى اين ده واقع است . دو چشمه آب معدنى دارد كه داراى گاز بسيار است . چندان بدطعم نيست . براى تحليل غذا و نفخ شكم بسيار نافع است . امتحان ديگرى از آن نشده و تجزيه نكردهاند . خواص طبى آن لامعلوم است . از تمام دهات الموت اين ده ييلاقتر و سردتر است .
2 - گرمارود - خالصهء ملكى حضرت اقدس و الا ، صد و پنجاه خانوار بلكه متجاوز است . مردمان كاسبى دارد . معقول و رعيتپيشه هستند . طايفهء ازبكات دارد كه بيشتر نوكرباب هستند . اگر هرزگى هم سربزند از آنهاست . اشجار ميوه و محل زراعت كلى ندارد . سيل خرابى بسيار رسانيده . امر معيشت آنها بيشتر به واسطهء عملگى و كاسبى تنكابون مىگذرد . در تابستان به واسطهء تابش آفتاب به تختهسنگهاى شمالى ده هوايش خفه [ است ] و چندان خوب نيست . از رودخانه مشروب مىشود . آبى كه از زنگولان مىآيد و از وسط آبادى مىگذرد هميشه صاف و بسيار گواراست كه از اغلب آبهاى الموت گواراتر مىباشد . مراتع ايواتر ملكى آنهاست زمين زراعت ديم و آب بسيار مرغوب دارد ، همينطور محل تعليف مال و حشم و بيشتر گندم و جو اهالى از زراعت اين محل مىگذرد . سواى اين مرتع و فوق محل ، مرتع لزور ، زرده كله ، قلى نو ، گيلهوا و نرم جزو خالصهء اين ده است و چون رعايا حشم كم دارند و آنچه دارند در فوق محل و ايواتر تعليف مىكند محتاج اين مراتع نيستند . من همه ساله به رعاياى اوانك اجاره مىدهم . علف نيكو دارد و حشم خوب عمل مىآورد .
3 - كلان - خالصه ، شش خانوار است . هوايش در تابستان ملايم ، بهقدر خودش زمين زرع و اشجار ميوه دارد . مرتع ندارد . سيب و گلابى و گيلاس و آلوچه بسيار اعلى دارد .
4 - جيرينده - به فاصلهء كمى دست راست رودخانه خالصه بيست و پنج خانوار .
هوايش خوش آب و درخت بسيار دارد . معيشت رعايا نصف به واسطهء زراعت ، نصف از مزدورى و عملگى تنكابون مىگذرد مرتع ندارد .
5 - فرجآباد وركرود كه سابقا پائين جيرينده واقع بود هيجده سال قبل به واسطهء سيل
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 4093
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
ص٤٠٩٣