من مجبور شوم از قونسل هم خواهش كردم تا من اظهار نكنم حرفى نزند . خدا كند عناد و لجاجت و طمع را كنار گذاشته همراهى نمايد . به خداى لايزال هيچ راضى نيستم . اما چه كنم ظلم انسان را به اين تشبث وامىدارد . وقتى كه هستى آدم را ببرند و دادرسى نباشد چه چاره دارد جز پناه به آدم زوردار پرقوت .
ماليات الموت
جمعه 19 ذيحجه - يكى از آن درشكهها كه آورده بوديم در قزوين مانده بود و مسافر پيدا نكرده بود نصيب شريكه مجددا شد و به سلامتى صبح تشريف بردند . من و ملكآرا خانهء مجد الاسلام ناهار رفتيم . صدق الدوله وقت داده بود آنجا رفتم . حكمى گرفتم تا من الموت نرفته ماليات نقد و جنس دهات را موقوف الحوالهء نايب آنجا بگذارد .
اما اين نايب الحكومه شوهر خواهر صدق الدوله است و خود اين مسئله اسباب اشكال زيادى خواهد بود .
رعيت ياغى
هنوز با الموتيها روبرو نشدهام . صدق الدوله هم اظهارى نكرده . شيخ محمد على « 1 » مثل عمرو عاص متصل در « تكه تو » است . عضو انجمن ولايتى بود استعفا هم داده و از اين جهت خودش را خيلى گرفته و شريعتمدار شده . خدا مرا از چنگ اينها نجات بدهد .
ملا شعبان ، ملا فرج ، ملا محمد و جمعى ديگر شهرند . رعيت را پاك ياغى كردهاند . آنها هم براى خوردن دهات همه قسم با اينها همراهى مىكنند . ما هم ميان تمام خالصهجات ايران خالصه پيدا كرديم . اسم زياد دارد ، اما رسم هيچ هيچ . تمام اين مدت را حضرت و الا خبط كرد و الّا هرگز اينطور نمىشد .
باد قاقازان - آمدههاى الموت
چهارشنبه 22 - ديشب باد شديد كه اينجا باد قاقازان مشهور است سركرد . از نزديك صبح بناى برف را گذاشت و به شدت سرد شد . نوكرها آمدند با حالت خيلى بدى اسامى آنها از اين قرار است : ميرزا يحيى آبدار ، ابو القاسم جلودار حاجى افخم الدوله براى وصول مطالبات خودش ، اسمعيل جلودار خودم ، حسنقلى كشمرزى ، محمد على
هامش
( 1 ) - شيخ محمد على ثابت بعدها به وكالت مجلس انتخاب شد .