كنند . اينها را بايد بلديه بگيرد . اما بلديه نيست تمام رايفرم مىگيرد . همين ماليات كالسكه و درشكهء اربابى ماهى مبلغ كلى خواهد شد .
ضرابخانه
باز تفصيلى در روزنامه از ملاقات مخبر خودش با مسيو اكتاو ليكونت مفتش ضرابخانه نوشته بود كه از اين ترتيبات نااميد صرف بوده و گفته است پارسال من بواسطهء تقلبات حاجى محمد اسمعيل آقا از عمل ضرابخانه كناره كردم . در اين تجديد كتابچه نوشته و به مسيو « بيزو » دادم . او هم تغييراتى داده پانزده روز است به كمسيون ماليه بردهاند جواب ندادند و شروع به عمل ضرابخانه به همان تفصيلات قديم كردند . اين آدمهاى امروزى همان ديروزيها هستند . حاجى محمد اسمعيل از كرسى ضرابخانه برخاسته مخبر الملك نشسته . روزنامهنگار مىگويد وضع امروز مملكت ما خيلى با گذشته تغيير دارد . جواب مىدهد خير هيچ تغييرى نكرده ، آدمهايش عوض شده [ اند : ] حاجى اسمعيل آقا ، مخبر الملك . مخبر الملك ، حاجى اسمعيل آقا . باز مىگويد با اين حال من متحيرم دولت ما را براى چه اجير كرده و اينجا آورده . در اين بىپولى سالى پنجاه هزار فرانك به مسيو « بيزو » و بيست و پنج هزار فرانك به من مىدهد . « 1 »
مخبر الملك
من متحير بودم كه چرا مخبر الملك وكالت را استعفا داد و قبول نكرد . معلوم شد لقمهء لذيذترى به چنگ آورده بود . چنان لذيذ كه حاجى محمد اسمعيل را به پايهء دار رسانيد .
اعانه - قرض براى نجات ايران
روز شنبه در اطاقهاى وزارت داخله كسانى را كه رقعهء اعانه بر ايشان رفته بود دعوت كرده بودند . تفصيل مجلس را از بهاء الدوله كه جزو مدعوين و پنج هزار تومان اعانه گفتهاند بدهد بعد پرسيدم . گفت بعد از حضور مردم سپهدار نطق مفصلى كرد : ايران در خطر است . ما فرزندان ايران بايد او را از خطر نجات بدهيم و امروز نجات آن منحصر به كمك نقدى است . استراباد در شرف اضمحلال است . ده هزار تومان پول لازم است يك عده قشونى روانه شود نداريم . خيلى از اين مقوله حرف زد . لام تا كام كسى جواب نداد .
هامش
( 1 ) - بيزو را گفتند گوساله است تا گاو بشود كار نمىكند . بالاخره بزرگ نشد كار نكرد . پس از اخذ مبلغها پول رفت ( بيزو به زبان تركى يعنى گوساله ) ( يادداشت بعدى مؤلف در حاشيه )