برات القول ( پروتكل )
امروز هيئتى مجددا از مديره رفت كه با سفراى روس و انگليس به قول روزنامهء « ايران نو » برات القولى ( پروتكل ) را امضاء نمايند و آن عبارت از اين است كه سالى صد هزار تومان نقد مادام الحيات به شاه بدهند و تمام املاكش را به عوض تمام قروضش دولت ايران بردارد و پس از اداى بيست و پنج هزار تومان قسط اول مقررى به فاصلهء چهل و هشت ساعت شاه محترما از خاك ايران خارج شود .
قروض املاك محمد على شاه
تقريبا قرض شاه از دو كرور متجاوز است . املاك شاه تمام در آذربايجان است . كليهء بلوك آلان برقوش « 1 » مال اوست . دو سه ملك هم در خمسه دارد . خرمدره ، شريفآباد كه همين سپهدار تقديم كرده است با نيكپى ، تقريبا فايده را شاه برد . براى اينكه املاك به اين مبلغ نمىارزد ، يعنى امروز هيچ فايده هم ندارد . اما چون روسها تصرف مىكردند و اسباب زحمت بود . به اين قرار رأى دادند و تا قبول قروض را نمىكردند او هم نمىرفت و اسباب زحمت فوق العاده بود .
معاهده
معاهده در ده فصل « در ايران نو » منتشر شد كه سفرا و وزراى ايران امضاء كرده بودند . فرانسهء آن سنديت داشت . قرض شاه دو كرور و چهارصد و سى و هشت هزار تومان بود . املاك آذربايجان را واگذار كرده بود . صد هزار تومان را سه ماه به سه ماه پيش بانك استقراضى بدهد . بعد از فوت شاه هم بيست و پنج هزار تومان به ورثهاش بدهند .
شاه و وليعهد مستثنى هستند . در صورت فتنه و فساد به تصديق سفرا حقوقش قطع مىشود .
اولين سفير
حسيب بيك سفير كبير عثمانى پريروز شرفياب شد و اين اول سفيرى است كه به عهد اين پادشاه وارد شد . قبل از وقت اعلام كرده بودند اگر يكى از شرايط تشريفات ترك شود سفير « پرتست » خواهد كرد ، حتى از ده نفر شاهزاده كه بايد در سلام خاص حمل اسلحه كنند يكى كم باشد . شمشيرها فقط شش قبضه بيرون بود باقى در خزانه . به
هامش
( 1 ) - آلان براغوش دهستانى است از توابع سراب .