تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزنامه خاطرات سيد محمد كمره اى ( فارسى ) — صفحة 1369

مساهمون:

ص١٣٦٩

تظاهرات به شرط حزم و احتياط

از آنجا به خيابان ، به آقا شيخ حسين طهرانى رسيده ، گفت كه سپهسالار و سعد الدوله و صمصام السلطنه به مدرس پيغام داده‌اند كه ما همه قسم در تعقيب ضد معاهده با شما هستيم و اگر صلاح است مىرويم به بهارستان ، شما هم جمعيت خود را بياوريد . حال شما چه مىگوئيد ؟ من عقيده‌ام بر اين است كه اگر آن‌ها بروند و ما پشت‌سر آن‌ها برويم اسباب بدنامى است . شما چه به نظرتان مىرسد ؟ من گفتم البته مىدانيد اگرچه اهالى طهران اغلب جاهل و بىعلم [ هستند ] ليكن دشمن [ و ] خصم ما كه انگليس و دولت باشد خيلى عالم و پرزور ، و حالا با اين نغمات بلشويكى و حرف‌هاى غيرقابل براى تعقل عامه بايد ملاحظه كرد كه اگر جمعيتى به عده كثير و قابل براى رسميت بتوانند و بتوانيد از براى تجمع در بهارستان بدون آش و پلو ، هركس به خرج خودش و فقط يك روز الى يك شبانه‌روز به عنوان سادگى و بانزاكت ، فقط تنفر از معاهده را رسما اظهار داريد ، بدون ضديت با انگليس و بدون طرفيت با دولت و بدون توجه به اجرا يا عدم اجراى معاهده ، با اظهار كمال اطاعت به اوامر دولت و اظهار اينكه ماها عموما اظهار تنفر از معاهده را مىنمائيم و خودمان به زودى متفرق مىشويم و مىرويم سر كارهاى خودمان و مواظب هم باشيد كه از بين جمعيت خودتان اشخاص جاهل نباشند و همچنين در بين شما دشمن شما افرادى مثل شما كه دستور به آن‌ها داده باشد كه بعضى حرف‌ها كه ضديت با انگليس يا طرفيت با دولت باشد يا خدانكرده بعضى زمزمه‌هاى ديگر بلند نشود و جلوگيرى بتوانيد بكنيد كه بهانه دست دولت نيفتد ، عيب ندارد . سپهسالار و صمصام و سعد الدوله چه جلو بروند در بهارستان ، چه عقب ، تفاوت نمىكند و اگر اين قسم باشد من هم مىآيم و اگر غير از اين باشد ، من عقيده ندارم .

عقايد غلط مدرس

گفت عقيده مدرس بر اين است كه بايد آنجا ماند تا معاهده برگردد ، يا معلق به تصويب مجلس شوراى ملى شود . گفتم هردو غلط است ، به اين زودى برنمىگردد ، مگر به خونريزىهاى سخت كه منجر به غلبه دولت يا هرج‌ومرج به اسم بلشويكى [ خواهد شد ] ، كه آن هم اسباب تنفر عامه را از ماها فراهم بياورند