فصل در نگاه داشتن نام و كنيت و لقب
اگر كسى بكنيت و لقب معروفتر باشذ از نام روا بوذ كه آن كنيت و لقب گيرنذ كه بر زبان مردمان را روانتر باشذ و عادت شذه باشذ تا اين عمل درست آيذ مثال چنانك ابو مسلم و ابو جعفر و ابو الفضل گويند روا باشذ كه الف از بهر درستى در حساب آورند و روا باشذ كى از بهر معروفى در حساب نياورند « 1 » ، و همچنين نام هست كه اغلب مردمان بگفتار الف و لام از آن بيفگنند و اگر نيز نيفگنند روا باشذ از بهر آنك باشذ كه اين شخص ميان قوم بحسن و حسين و عبّاس و مظفّر خواندن معروفتر باشذ ، و حديث لقب همچنين اركان دولت و مملكت چون يمين الدّولة و جلال الدّولة و شهاب الدّولة و مانند اين ، و بزرگان ديوان چون صفى و كامل و كافى و مؤتمن و مختصّ و مهذّب و رشيد و مانند اين ، و وزيران چون نظام الملك و عميد الملك و مجد الملك و امثال اين ، و هرچ بيرون از نام و كنيت مردم بذان معروف شوذ آن بايذ گرفتن چون زنگه و گسته و غريبك ، و نبايذ كى كنيت با نام گيرند يا نام با كنيت نام با نام بايذ گرفتن و كنيت با كنيت تا درست آيذ ،
فصل در نگاه داشتن حساب جمّل
بدانك عدد غالب و مغلوب بىحساب جمّل نتوان دانستن و باشذ كه كسى حساب جمّل ندانذ و اگر نيز دانذ حفظ ندارذ اين جدول « 2 » از بهر حساب جمّل نهاذه شذ به چهار قسمت بر ترتيب ، خانهء نخستين آحاد و دوّم عشرات و سوّم مآت و چهارم الوف و اصل حساب همين است امّا عملى ديگر درين جدول فزوذهايم براى آسانى حساب اگرچه حساب جمّل دانند بوقت شمار نه نه افگندن دشخوار بوذ هم درين جدول از ده
هامش
( 1 ) ن ا : نياوردند ،
( 2 ) درين جدول كلمات و حروفيكه با نشان ستاره ( * ) است در ن ا با مركّب سرخ نوشته شده است ،