كتاب التعرف ؛ شرح گلشن راز لاهيجى و دهها كتاب ديگر . بخش ديگر مطالعات و تحقيقات جديد است از قبيل بحثى در تصوف و تاريخ تصوف شادروان قاسم غنى ؛ سرچشمهء تصوف در ايران سعيد نفيسى ؛ ارزش ميراث صوفيه از استاد عبد الحسين زرين كوب ؛ اسلام و تصوف از شادروان استاد نيكلسن ، ترجمهء مدرس نهاوندى .
نگارنده يادآورى نكتهيى را دربارهء سرچشمهء تصوف لازم مىداند و آن اينكه مطالعه در آيينهاى كهن از قبيل آيين مهرى ، اورفئوسى ، فيثاغورى ، تائويى ، يوگى ، نوافلاطونى ، گنوسى ، مانوى ، حنيفى . . . نشان مىدهد كه بسيارى از اصول و مبانى تصوف در همهء كشورها ريشههاى كهنى دارد و از ديرباز مورد توجه طبقهيى از مردم انديشمند بوده است .
هميشه ، در همهء كشورها گروهى كوچك يا بزرگ در جستجوى راههاى نجات يا اصلاح فردى بودهاند و هميشه اين فرضيه پيروان و هوادارانى داشته كه « اگر هر كس در خانهء خود را جارو كند ، شهر همچون دسته گلى پاكيزه مىشود . » هرچند ، هرگز اينان چندان پيرو نداشتهاند تا شهرشان را همچون دسته گلى پاكيزه كنند ، بااينحال ، صفا و پاكى روحشان گهگاه سبب شگفتن گلهاى دماغ پرورى بوده است .
از آنجا كه تصوف و جلوههاى مختلف آن از ضرورتهاى اجتماعى سرچشمه مى - گيرد و در هر كشور ، در شرايطى رواج مىيابد كه ارزشهاى اجتماعى موجود در معرض تهديد و بىاعتمادى باشد ؛ بيداد ، استبداد ، يا خطر جنگ و آشوب بر جامعه فرمانروا شود و اختلاف شديد طبقاتى موجب محروميت نارواى گروهى از مردم مستعد گردد ؛ ازينرو مطالعهء تصوف نه تنها از نظر تاريخ انديشه ، بلكه از لحاظ تاريخ اجتماعى نيز داراى اهميت است .
ص 178 - شد الآزار به تصحيح محمد قزوينى و عباس اقبال به وسيلهء وزارت فرهنگ در سال 1328 ش منتشر شده است . دربارهء روزبهان ن ك روزبهاننامه از دانش پژوه
ص 179 - دربارهء نجم الدين كبرى تك نگارى جامعى وجود دارد از محقق معاصر منوچهر محسنى ، كه در سال 1346 ش به وسيلهء شركت سهامى چاپ و انتشارات
تاريخ ادبيات ايران از فردوسى تا سعدى ( فارسى ) — صفحة 268
مساهمون: ادوارد براون
ص٢٦٨