بعد از عبور ماهور نزديك به رود سير مىكند و اين راه از محلات الى مزاين در صحرائى بىآب و علف و خشك واقع شده و ابدا آبادى نزديك به جاده ندارد . مرتع و مسيل و محل ايل نشين و باطلاق و غيره ابدا ملاحظه نمىشود . در نيم فرسنگى مزاين در امتداد جاده قريه كل ما كرد ديده مىشود كه ابنيه آن اغلب خراب و خرده مالك است و در هيچ فصلى توقف در آن به جهت عابرين امكان ندارد . منزل - گاه خاصه به جهت اردوى مبارك بهتر از مزاين موقعى نيست . قريهء « قيدو » نيز در جنب آن به فاصلهء اندك واقع شده .
ولى در صورتى كه راى جهانآرا ارواحنا فداه چنين اقتضا كند كه از محلات به خمين كه حاكم نشين كمره است تشريففرما شوند و از آنجا به گلپايگان ، قريهء مزاين ديده نمىشود و بايد از جاده مخصوص ما بين محلات و خمين حركت فرمايند كه به جهت عبور كالسكه مناسبتر است و راه به رود گلپايگان و كمره بر نمىخورد كه محتاج پل چوبى شود ، ولى عيب آن است كه مسافت ما بين بدون رؤيت هيچ آبادى زياده از هفت فرسنگ است تا وارد خمين شود و محل اردو در خمين مرغ شاه جهانآباد ، از اين جاده شعبه نيز جدا گردد كه منتهى به قريه مزاين شود و به خمين نمىرسد و مسافت آن كمتر است ، ولى در محاذى مزاين بايد كالسكه از كال دو رود گلپايگان و كمره كه در اين نقطه متلاقى مىشوند عبور نمايد و چون عرض دو رود وسعت زيادى دارد هميشه آب اين نقطه اگرچه در بهار باشد چندان زياد نيست كه موجب تعطيل شود . در امتداد راه از يمين و يسار كوههاى كمره و دولستان مشاهده شود .
قريهء مزاين مشتمل است بر شصت خانوار رعيت بومى و غريب ، هواى آن تقريبا ييلاقيت دارد . آب آن از رود اندكى شور ولى گوارا ، زراعت آن غله و ترياك و اندك صيفى است ، مانند خيار و
دو سفرنامه از جنوب ايران ( فارسى ) — صفحة 131
مساهمون: سيد على آل داوود
ص١٣١