كليّهء ايشان با پسكاويچ « 1 » بود بدون صلاحديد او به خدمت عمده و اهمّى اقدام و از پيش برده بود ، بعد از مراجعت روسيّه اولياى دولت بهيّهء روس خدمات او را تحسين و او را از شغل خود معزول نمودند و گفتند اگرچه خدمت بزرگى در اين سفر نموده ليكن چون بىاجازهء رئيس قشون به اين حركت اقدام و احتمال قوى مىرفت كه اين فقره منافى مقصود اتفاق بيفتد ، از اين جهت ترا از اين شغل وا مىداريم .
اگر مهندس مشار اليه نزد شما آمده و خواهش كند كه شما از من استدعاى وجهى براى او نمائيد به او جواب بدهيد اولا سفر در پيش دارم و تنخواه به خود من بيشتر لزوم دارد . ثانيا بىاجازهء اولياى دولت عليّه نمىتوانم وجهى به او بدهم . و هم امروز نوّاب نيّر الدّوله از جانب نوّاب مستطاب و الا به بازديد مأمور انگليس رفتند . و امروز اين فدوى ملك عظيم خان كيانى را كه از سيستان همراه مأمور مخصوص آمده بود به جهت شرفيابى به حضور نوّاب و الا برد . نوّاب معظم له از تفصيل وقايع سيستان استعلام و مقرر فرمودند كه اين غلام كتابچه از روى نوشتجات مرقومهء ما بين مأمورين براى اهداى حضور نوّاب و الا بنويسد .
روز 21 [ صفر ] - مأمور انگليس به كارگزاران و الا اخبار و مستدعى شده بود كه محرمانه بدون حضور غيرى به حضور نوّاب و الا شرفيابى حاصل كند . نوّاب اشرف و الا هم وقت عصر را براى ملاقات معين و مأمورين انگليس مشرف شده بعد از صرف چايى مراجعت فرمودند .
روز 22 [ صفر ] - مأمور مخصوص به حضور نوّاب مستطاب و الا رفتند . نوّاب معظم له در ضمن فرمايشات فرموده بودند كه مأمورين انگليس از شما شكايت دارند ، بهتر است كه شما به چاپارى قبل از حركت اينها روانهء طهران شده مراتب را به عرض اولياى دولت عليّه برسانيد . اگرچه با شما مفصلا گفتگو و از قرارى كه گزارشات سيستان را تقرير كرده كمال خدمتگزارى را در اين سفر به عمل آورده .
ليكن نمىدانم اقوال هردو مأمور به مصداق آيهء وافى هداية
« كُلُّ حِزْبٍ بِما لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ »
« 2 » است ، يا اينكه سندى در دست داريد . مأمور مخصوص معروض داشته بود كه اولا مكالمات ما منحصر به نوشتجاتى است كه عرض نوّاب و الا خواهد رسيد . ثانيا اگر انگليسيها بعضى شكايات مهمله در حضور اولياى دولت عليّه
هامش
( 1 ) . - پاسكوويچ ، ژنرال روسى .
( 2 ) . سورهء مباركه روم ، آيهء 32 .