يافتند ، از آن جمله حضرت ملك الشعرا صائب تخلص
تاريخ اين قضيه ز الهام غيب شد * از دل زدوده رنگ الم فتح قندهار
تاريخ يافت . مرتضى قلى خان [ كه ] قورچىباشى بود « اولين فتح صاحبقرانى » تاريخ يافت . خلاصه درين فتح ماده تاريخ بسيار گفته شد . بههمين دو تاريخ اكتفا رفت . بعد از انجام و انتظام ولايت باختر به تاريخ روز يكشنبه سيزدهم شهر ربيع الاول سنهء هزار و پنجاه و [ هشت ] موافق سال سيچقان ئيل تركى از پاى حصار دار القرار كوچ فرموده عيد نوروز سلطانى را در قصبهء كريشك كه در بين ولايت قندهار و فراه است [ برگذار ] نموده به تاريخ نهم شهر ربيع الثانى سنهء مذكور وارد هرات شدند .
بعد از آگاهى يافتن پادشاه هندوستان از مقدمهء مذكورهء معلومه پسر ديگر اورنگ زيب را با چهارصد هزار مرد سپاهى به عزم استرداد ملك باختر مأمور [ كرد ] .
بعد از آنكه چهار چمن اطراف حصار قندهار به تاريخ چهاردهم شهر جمادى الاول هزار و پنجاه و هشت سنهء سيچقان ئيل تركى محل نشيمن شاهزاده اورنگ زيب گرديد به امر محاصره كه از فنون قلعهگيرى است قيام نمود .
چون خبر ورود جنود نامعدود رنود هند و مردود به سمع حضرت شاه رسيد در روز شنبه غرهء شهر جمادى الثانى سنهء هزار و پنجاه و هشت موافق سنهء سيچقان ئيل تركى عليقلى خان خلف حسن شاملو را كه به حكومت ماروچاق سرافراز بود با جمعى از بهادران عرصهء ستيز نامور به كومك والى قندهار فرمودند .
مجملا از روز محاصره تا شب هشتم شهر رمضان المبارك هزار و پنجاه و هشت سيچقان ئيل كه شب حركت آن گروه بود هشت نوبت در چهار دروازهء آن حصار يورش برده كارى از پيش نبردند . و از سر برخاستن آن ملك شبى جمعى از امراى نامدار با ملكزادهء كامكار پى مصلحت باهم نشستند . آخر الامر قرار رفتن و مراجعت به ولايت هندوستان داده برخاستند و در شب مذكور عازم [ 63 ب ] صوب مقصد شدند و مهراب خان والى قندهار نيز در همان شب حركت لشكر نكبت فرجام نداى « و الله يدعوا الى دار السلام » را لبيك اجابت گفته عنوان نامهء نامى حيات را به طغراى عزاى
« كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ »
موشح نمود .
چنين است آيين اين كهنه دير * كه باشد گهى با تو گاهى به غير
ايالت دار القرار را به اوتار خان دادند .