تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 322

مساهمون:

ص٣٢٢
جواب مكفى نشنيدند . در خلال اين احوال از طرف حاجى ميرزا حسين حاجى خليل كاغذى به جهت آقايان رسيد كه در صورتى كه دولت مقاصد مشروع شما را اجراء نمىدارد توقف شما در طهران توهين به شرع است به عراق عرب حركت كنيد . آقايان و برخى از ملّتيها مطالب را بىپرده كردند . كار به جائى كشيد كه عين الدوله ديد نزديك است رشتهء امور دولتى گسيخته شود بر عدهء قراول شهرى افزود و غدغن شد كه تمام امراء و اجزاء كشيكخانه و فراشخانه غروب تا صبح در معابر گردش نمايند و در سه ساعتى شب هر كس را ببينند بگيرند .

[ كشته شدن سيد عبد الحميد ]

قسمى به مردم سخت گرفته شد كه مردم به ستوه آمده بعضى به سفارت عثمانى پناهنده گرديدند ، سفير عثمانى حضرات را با خود به منزلشان برد . عاقبت كار دولتيها به جائى كشيد كه روز روشن حكم شد مردم را بگيرند . از جمله حكم شد حاجى شيخ محمد واعظ را بگيرند . ميرزا تقى كدخداى محلهء عودلاجان و جمعى سرباز و فراش درب خانهء او را در 18 جميدى الاولى 1324 چاتمه گذاردند . روز بعد او را گرفته بردند به سربازخانه حبس نمودند . مردم خواستند اجماعا او را ببرند همهمه ميان مردم و سرباز درگرفت . سيد عبد الحميد نامى طلبه را سربازها به گلوله زدند و بعضى را زخمدار كردند . اغتشاش بالا گرفت . آقا سيد عبد الله و سايرين به مسجد جامع رفته بازارها بسته شد . پيراهن خونى مقتول را مردم برداشته نعش او را هم بر دوش گرفته و غوغائى نمودند تا در ايوان مسجد جامع امانت نهادند . چند روزى اقامت آقايان در مسجد طول كشيد و بر ازدحام آنها افزوده گشت . از طرف ديگر دولتيها كار را سخت گرفتند . فوج فراهان به سركردگى ميرزا احمد خان و فوج سيلاخور و توپچى و سوار اطراف مسجد را فروگرفتند و شهر را در تحت حكومت نظامى آوردند . آقايان به شاه عريضه‌ها نوشتند كه شايد يكى به او برسد و عقايد آنها را ملتفت شود . عين الدوله مانع بود و نخواست مكنون عقايد آقايان به شاه برسد . سپهدار اعظم را عين الدوله مأمور كرده بود كه با افواج و توپچى خود دور مسجد را بگير . كار [ را ] قسمى بر مسجديها سخت گرفتند كه نان و آب را به روى آنها بستند . از