تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 276

مساهمون:

ص٢٧٦

بخش اول : اخبار مشروطيت

تاريخ مختصر آغاز مشروطيت 1322 - ذى الحجهء 1323

بسم الله الرحمن الرحيم اهالى ايران از عالى و دانى ، وضيع و شريف ، عالم و جاهل ، به استثناء عمال جور همه در قيد فشار استبداد هستى خود را دادند ، يعنى هيچ‌كس باقى نماند كه هدف استبداديان نشد . ماليات به اضعاف مضاعف از رعيت بيچاره گرفتند و ارباب حقوق را بىبهره و نصيب گذاشتند . عموم خلق اندكى متيقظ و متنبه شده درصدد علاج برآمدند . از طرفى مردمان غنى كه به اروپا مسافرت كرده هوشى پيدا نموده اوضاع آن حدود را به آزادى ديده به ايران آمده به تدريج از زير بار پهلو خالى كردند ، اسباب بيدارى قهرا فراهم آمد . بعضى از رؤساء روحانى كه وقوف از ممالك اروپا داشتند و مملكت خود را دوچار بليّه مشاهده نموده و مآل كار را به دورانديشى ديده و ملتفت شده كه اگر كار مملكت بدين‌سان بگذرد اجانب استيلاء پيدا خواهند كرد و ديرى نخواهد گذشت كه ايران مثل تركستان و قفقاز در قيد اسارت روس ، يا چون هند در تحت فشار انگليس بيرون خواهد آمد و اين خاك مقدس ويران خواهد شد ، زمزمهء ارباب بينش و وطن‌پرست در پرده آغاز ساز كرد و خون در عروق آنان به جوش آمد . بعضى از هواخواهان وطن در خفيه مقاصد خود را به حضرت حجة الاسلام آقا
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 276 | ايرج افشار