در همان روزهاى اول تلگراف مودتآميز از طرف رئيس الوزراء به نيويورك ، لندن ، مسكو و پاريس شد مشعر به اعلان زمامدارى و دوستى و يگانگى و همكارى ، تلگرافى هم به تقىزاده شد كه با نمايندهء شوروى در سازمان ملل متحد وارد مذاكرات خصوصى بشود .
21 بهمن اعلاميهاى پس از شرح و بسطى از علاقه به دموكراسى و توسل بمنشور ملل متحد منتشر شد ، ضمنا اخبار باينكه مقررات حكومت نظامى دربارهء احزاب و اجتماعات از تاريخ 23 بهمن موقوف است مگر در قسمت راجع بروزنامه تا اعلاميهء ثانيه . به كسى اجازه داده نميشود كه مخل آرامش اقدامى بنمايد .
در لندن
تقىزاده در سياست ورزيده ، دستورى كه رسيده بود بموجب مادهء 35 اساسنامه باستحضار مقامات مربوطه رسانده ضمنا اظهار داشت كه مذاكرات خصوصى نبايد سبب سلب توجه شوراى امنيت از قضيهء ايران بشود و قبول شد .
15 بهمن مذاكرات خصوصى شروع شد و به جائى نكشيد .
مراجعت نخستوزير
19 اسفند طيارهء شوروى هيئت مسافرين را وارد تهران كرد ، آرزومندهاى نتيجه بفرودگاه رو آوردند ، معلوم شد نتيجه موقوف بآمدن سفير شوروى است .
اگر نتيجهاى براى اين مسافرت تصور شود ، همان مبادرت در قصد اصلاح است . عكس العمل پيش آمدن مذاكرات در موضوع نفت شد و طبيعى بود .
21 اسفند مجلس چهاردهم خاتمه يافت ، اول خبر توقيف ميرزا سيد ضياء الدين بود ، گفته شد بتقاضاى شوروى بوده نظر بمخالفت جدى جماعت حلقه با حزب توده و هم گفته شد به تلافى 3 اسفند 1299 ، فيروز در جواب نمايندگان روزنامه گفت معزى اليه بر ضد امنيت اقدام مىكرد ، جف القلم .
هم از نوادر اتفاقات در اين اوقات قتل احمد كسروى بود معروف بزندقه و كفر بدست دو برادر مشهور به امامى از اهل اصفهان ، قاتلين زخمى و دستگير شده فحواى عمومى مانع از سياست آنها شد .
ورود سادچيكف
6 فروردين ماه 1325 سفير شوروى وارد شد ، يك مشت طرفدارى و غمخوارى و اظهار دوستى ملت در بغل ، از كرج و شاهرود نيروى شوروى دست به پا كشيدن گذارد .
كنفرانس سانفرانسيسكو
در ارديبهشت 1325 ( 25 آوريل ) كنفرانس افتتاح شد ، انتظام وزير خارجه ، عدل وزير دادگسترى ، سياسى وزير مشاور ، تقىزاده از لندن و آهى از مسكو مامور شدند استعفا كردند ، كاظمى ، صالح و دكتر قاسم غنى بجاى ايشان رفتند ، وظيفهء كنفرانس تهيهء اساسى نافذ است كه بتوان اتخاذ رأى و اجراء كرد بر خلاف جامعهء اسبق اين امور برعهدهء شوراى امنيت قرار گرفت . قواى مسلح دول متحد در تحت امر اين شورا گذارده شد ، ايران در كميتهء اجرائيه عضويت يافت ، در تالار كنفرانس نمايندهء شوروى بآواز بلند گفت كه بايد دندان جهانگيرى و مداخله در كار ممالك كنده شود .
يَقُولُونَ بِأَفْواهِهِمْ ما لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ
« 1 »
شروع مذاكرات در شوراى امنيت
گروميكو نمايندهء شوروى در شوراى امنيت گفت نيروى شوروى در تخليهء ايران اقدام نمود و مناسب است شكايت ايران از ثبت شورا خارج شود ، قضيه بمذاكرات خصوصى انجام خواهد يافت ، شوروى نيروى خودش را از ايران خواهد برد مگر اينكه تازهاى اتفاق بيفتد .
برنز وزير امور خارجهء امريكا گفت كيفيات مذاكرات خصوصى بايد باستحضار شورا برسد ، انگليس موافق شد و گفت ما مطابق قرارداد 1942 نيروى خودمانرا از ايران بيرون برديم بدون
هامش
( 1 ) - سورهء آل عمران آيهء 167