تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خاطرات و خطرات ( فارسى ) — صفحة 428

مساهمون:

ص٤٢٨
ضميمهء اول و دوم تأييد فصول عهدنامه است و ضميمهء سوم راجع بعدم تقاضا از ايران بشركت در مخارج نظاميان متحدين . در صورت سقوط اين پيمان قبل از صلح فصل نهم ضميمهء اول به قوت خود باقى خواهد بود و آن تعهد دولت انگليس است كه در هيچ كنفرانس بر ضرر ايران تصويبى نكند و راجع به امور ايران قبلا شور كند . انعقاد اين عهدنامه 6 بهمن 1320 بتصويب مجلس رسيد . انگليس در حسن نيت رفيقش ظنين است تعهداتى بر خود تحميل مىكند حق حاكميت و و تماميت استقلال ايران بصرفهء او است ، همه سنگ در راه تجاوز مدعى ميگذارد چه خوب گفته است هركه گفته :
تفرقت غنمى فقلت لها * رب سلط عليها الذئب و الضبعا

تلگراف شاه بروزولت

از آنجا كه ميدانيم جنابعالى با كمال توجه ناظر جريان وقايع در ايران ميباشيد خوشحالم كه به اطلاع جنابعالى برسانم كه دولت ما با توجه به اصل منشور اتلانتيك كه با آن كمال موافقت را داريم پيمان اتحاد با دولت انگليس و دولت جماهير شوروى بستيم ، بامضا كردن اين سند ما اتكاى خود را بحسن نيت و دوستى ديرين كه بين كشورهاى متحد امريكا و ما وجود دارد ابراز ميداريم و اطمينان داريم كه رويهء ديرين جنابعالى نسبت بمبادى اصلى اين پيمان اجراى تعهداتى را كه در اين پيمان مندرج است تضمين مىكند و براى كشور و ملت ما آيندهء درخشانى در سايهء صلح و آرامش در داخل مرزهاى كشور ايجاد مىكند . محمد رضا پهلوى .

جواب روزولت

تلگراف اعليحضرت را مشعر بر اينكه دولت ايران پيمان اتحاد با دولت انگليس و دولت جماهير شوروى سوسياليستى بسته است دريافت داشتم ، اين پيمان را مطالعه كرده و خيلى خوشوقتم كه مىبينم در ضمن شرايط آن تعهد دول متفقه در محترم شمردن تماميت ارضى ، حاكميت و استقلال سياسى ايران و همچنان تعهدات چندى از طرف اعليحضرت كه درخور دوستى باستانى كه بين مملكت ما از ساليان دراز موجود بوده و مىباشد داير بر همكارى با متفقين در مبارزهء آنها بر عليه متجاوزين ظالم كه سعى دارند حق بقاى دول آزاد را انكار كنند منظور گشته است . آرزوى من اين است كه عقد اين پيمان ترقى مسالمت‌آميز ايران را تقويت كرده و سعادت ملت اعليحضرت را تأمين نمايد . فرانكلين روزولت .

دورهء واويلا

آشوب در تمام ذرات عالم است ، روى كره ميسوزد ، خشك و تر ، مرد و زن ، در تهران قشون روس يكطرف قشون انگليس يكطرف قشون امريكا بين اين دو ، سى چهل هزار نفر لهستانى غالب با دست خالى وارد تهران شدند و سربار زحمتهاى ديگر ، اضطراب به جائى رسيد كه ياران فراموش كردند عشق ، روزنامجات رنگارنگ در انتقاد دورهء پهلوى همآهنگ ، ميدان بدست آورده ضرب شست مينمايند . در دورهء پهلوى زبان انتقاد و فحاشى خاموش بود دلها تنگ نام و ننگ فراموش شد ، ورثهء مقتولين در قصر دعوى قصاص دارند ، اجزاى شهربانى مورد تعقيب ، مختارى زندانى شد ، زشت و زيبا درهم آميخته ، اغراض بقالب ريخته ، در محاكم غوغا است ، دولت خسته ، رشته گسسته . آلمان بقفقاز نزديك شد اضطراب افزود ، سخنى از جبههء قفقاز ميرود ، روزبروز عدهء انگليس و امريكا مىافزايد آذوقه ميكاهد ، آخر تدبير دولت تشكيل وزارت خواربار شد مزيد بر علت گشت و تدين مورد تهمت و تعقيب . دورهء چهاردهم تقنينيه داير شد 6 اسفند 1322 غوغاى اعتبارنامه بر ساير غوغاها اضافه ، شرح جنجال و قيل و قال در مجلس از صحبت ما بيرون است همينقدر گوئيم كه لحنها بيغاره است و حضور قشون اجنبى يگانه چارهء پتياره . معروف است در جهنم مارى است كه از او پناه به عقرب مىبرند ، اگر فتنه‌جويان ساكتند از بيم نيروى اجنبى است ، ميليسپو كه براى ماليه استخدام شده