نظامى محل رابط بوده است ، به بهانهء شكار بكوه ميرفته و مخابره ميشده دستگاه جاسوسى انگليس كشف مىكند . در موقعىكه زاهدى بكوه رفته بوده است از طرف انگليس مأمورينى به منزل او رفته از زير تختخواب صندوقى بيرون مىآورند كه در آن اسنادى بوده است مىبرند و زاهدى را نيز در مراجعت گرفته به بغداد انتقال ميدهند . در خيال كودتا و چپاول شهر هم بوده است ، اخوىزاده مصطفى قلى خان كه استاندار بود زير بار نميرود ، امان از اين اخلاق .
دولت و مجلس سر بگريبان ناظر پيش آمدند و منتظر فرمان ، ملت گرفتار تنگى و گرانى نرخها ، در غلا گندم شد خروارى چهارصد الى ششصد تومان ، پول روزبروز تنزل مىكند در جنگ پيش اگر ضرر داشتيم مبالغ گزاف طلا از روسيه انگليس و تركيه بايران آمد اين نوبت نرخ بليره از قرار سيزده تومان بستند دولت را مجبور بچاپ كاغذ كردند و خريدهاى خودشانرا به پول مملكت برگذار كردند و گفتند در مقابل طلا ذخيره كرده آخرسر قرض خودمانرا ميپردازيم مقدارى هم طلا ببانك رساندند مبالغ گزاف طلبكار مانديم كه روسيه در مقابل تا امروز كه دهم فروردين 1327 است كراوغلى ميخواند و امريكا جنس ميپردازد غالب بيمصرف ، هنوز نرخها بالا است مردم در زحمت و نگرانى در پيشبينى در هر غوغا و جنگى جماعتى به نوا ميرسند ( تازه بدوران رسيده ) و چندين برابر از اهالى بينوا ميشوند و مستعد بلوا .
كنفرانس سه دولت
چرچيل ميداند ارهنگامه ، هر روز در محلى جرگهاى ميسازد و قراردادى ميپردازد ، گاه روى دريا گاه روى زمين و اگر ميسر بود روى هوا ، در اتلانتيك و افريقا مكرر ملاقات بين چرچيل و روزولت اتفاق افتاد نوبتى هم در مصر چانكايچك رئيس جمهورى چين شركت كرد . استالين زمامدار شوروى به جاهاى دور - دست نميرود ، در اوايل آذر 1322 كنفرانسى در تهران واقع شد ، استالين ، روزولت و چرچيل در تهران انجمنى كردند 5 - 8 آذر .
چرچيل در سفر پيش از شاه ديدن كرده بود ، روزولت از كمر عاجز است و حركت براى او دشوار ، استالين بديدن شاه آمد و اظهار مودت كرد
اعليحضرت براى بازديد استالين و ديدن روزولت و چرچيل بسفارت روس تشريف بردند ايران اعلان جنگ بموافقت متفقين نمود .
اعلاميهء دول ثلاثه اول دسامبر 1943
خلاصه - دول ثلاثه كمكهاى ايران را خصوص در قسمت تسهيل حمل و نقل مهمات اذعان ميكنند موافقت دارند در مقابل مشكلات اقتصادى خاص كه براى ايران فراهم آوردهاند كمك اقتصادى خود را تا حد امكان بدولت ايران ادامه بدهند .
راجع بدورهء بعد از جنگ دول ثلاثه موافقت دارند كه هرنوع مسائل اقتصادى كه در پايان مخاصمات ايران بدان مواجه باشد از طرف كنفرانسها يا مجامع بين المللى كه براى مطالعهء مسائل اقتصادى بين المللى تشكيل شود با مسائل اقتصادى ساير ملل متحده مورد توجه كامل قرار بدهند .
دول ثلاثه در حفظ حاكميت و تماميت ارضى ايران اتفاق نظر دارند و در برقرارى صلح بين الملل طبق منشور اتلانتيك كه مورد قبول چهار دولت است استظهار وينسون چرچيل ژ . د .
استالين فرانكلين روزولت .
منشور اتلانتيك
منشور اتلانتيك « 1 » اساس عهود تاليه است كه بين روزولت و چرچيل 14 - اوت 1940 منعقد گرديد « 2 » .
هامش
( 1 ) - معاهدات روى زمين پا در هوا است چه عجب اگر معاهده روى دريا نقش بر آب شود .
( 2 ) - چه خوب بود كه روى آب آتش جدال را به آب ترحم بر اهالى زمين مينشاندند و طرح صلحى ميريختند سنگ تجارت سبوى سلامتى را شكست