فرصتى مىخواست . چغندر را نزديكتر به كار دانستند گرفتن قند از چغندر مازندران عملى نشد و در ساير نقاط كمآبى و زحمت به عمل آوردن چغندر سبب گرانى قند شد . در اروپا زراعتها ديمى است .
نيشكر از زمان ميرزا تقى خان در مازندران باقى و خودرو است . كارخانهء مازندران را آخر بورامين انتقال دادند فعلا در ورامين ، كرج ، كهريزك و كنار بند امير در فارس كارخانههاى قند داير است و حاجت مملكت را نميدهد باز بايد تدارك نيشكر كرد .
احضار نصر الملك از بغداد
پاكروان محرمانه به من گفت شاه بتغير فرمودند كمال هدايت را از بغداد بخواه ، در دههء عاشورا بود گفتم چند روز تأمل كن با تيمورتاش صحبت كردم گفت من چيزى بعرض نميرسانم تعجب كردم كه چيست . در موقعى كه شاه از تكيه مراجعت ميفرمودند عرض كردم همچو معلوم است كه خاطر مبارك از كمال هدايت رنجيده است ؟ فرمودند بلى و بلى آببردارى بود . عرض كردم كمال هدايت از مستخدمين تربيت شده است ، سكوتى فرمودند پس از لحظهاى فرمودند براى خاطر شما سه ماه ديگر باشد . به نصر الملك نوشتم در بغداد نشستهاى و هيچ نميگوئى مأمورين خارجه بايد سعى كنند اخبارى از آن قبيل كه در روزنامهها نيست بدست بياورند ، راپرت بدهند . راپرتى فرستاد شخصا بشاه دادم و التيامى شد .
در اين اثنا از لندن تلگرافى رسيد ، وزارت خارجه ملاقات نصر الملك را با كميسر عالى حكايت و اظهارات وزير مختار خودشان را تأييد نموده ميگويد اگر اين ميسيون براى رفع اختلاف است و تحبيب جاى نگرانى است كه به اين رويه مقاصد دولتين حاصل شود نمرهء 110
البته نصر الملك تمكين صرف نداشته است ، اخوىزادگان من نصر الملك حسنعلى خان و فهيم الدوله مصطفى قلى خان به من بىلطفند و دانسته شده است . اين قضيه را براى آن نمىنويسم كه بدانند من در حفظ الغيب كوتاهى نميكنم ، نه دربارهء آنها . در حق هيچكس . همچنين حفظ الغيب فهيم الدوله را در مأموريت سويس كردهام و پاكروان وارد مسئله بوده است بفضل خداوند از هيچكس در هيچ مورد سعايت نكردهام در غزلى گفتهام و شايد اغراق نباشد .
محبت همهكس را بدل گرفتم من * محبت من بيدل به هيچ دل ننشست
مسافرت ملك فيصل ارديبهشت 1311
سوم ارديبهشت ملك فيصل بتهران وارد شد در قصر ابيض از او پذيرائى به عمل آمد ، نورى پاشا رئيس الوزراء ، رئيس تشريفات و آجودان مخصوص ملازمند ، مدير مطبوعات نيز همراه است . در بازديد مجلس ملى پهلوى با وى مصاحبت كرد ، در طى مجالس بعضى مسائل جارى بخوشى فيصل يافت مجالس آراسته به تجليل پادشاه ترتيب يافت منجمله در عمارت بلديه .
مقارن اين احوال تاكور شاعر معروف هندوستان بمصاحبت دين شاه بتهران آمد ، از او در يكى از عمارات مجلس نيكو پذيرائى شد و ارباب كيخسرو پذيرا بود ، در كليساى آمريكائى دوشنبه 22 ارديبهشت با دين شاه ملاقات اتفاق افتاد ، معروف بود خيال توطن در ايران دارد ، در ملاقات خصوصى مكدرش ديدم ، از تشويق در قبول آداب اروپائى و از اوضاع عدالت مأيوس بود .
فيصل تا 15 شهريور در تهران مورد تجليل و تكريم بود او را مردى آراسته بجا آوردم خانم تاگور همراه او بود ليكن آفتابى نميشد .
فوت مستوفى 6 شهريور 1311
در زمان فتحعليشاه مركز سياسى تبريز بود سفراء در تبريز مىزيستند به همين جهت هم بيشتر اعضاى وزارت خارجه آذربايجانى بودند .
حكايت ميهمانى و تعرض قائم مقام و خدمتگزارى ميرزا حسن پدر ميرزا يوسف را محمد شاه نوبتى براى ناصر الدينشاه ميخوانند ، ميرزا يوسف كه در آنوقت بيكار بوده است احضار و بشغل خود منصوب مىشود . بارى همان احترام را ناصر الدين - شاه براى ميرزا حسن هم منظور ميداشت دوازده ساله بود كه ميرزا يوسف مرحوم شد جبهء مرواريد خلعت يافت و به منصب پدر مفتخر شد ، ميرزا هدايت وزير دفتر از او پيشكارى ميكرد . خطاب