اگر از ترس مجلس نبود ، تا حالا بطور حتم كابينهء وزرا را تغيير داده بود . حكومت تهران را به وزير اكرم كه محمد صالح خان باشد دادند . كرمانشاهان را نامزد قائممقام كه وزير همايون باشد كردهاند ؛ ديگر برود يا نرود ، معلوم نيست . اقبال الدوله آمده است چهار فرسنگى تهران . كاشىها از براى تغيير كابينه ، بالاى جان مىزنند . اگر مقدورشان بشود ، از كشتن وزير داخله هم مضايقه ندارند . آصف الدوله هم با آنها همراه است . انجمنها عجالتا نگذاردند سردار افخم به كردستان برود . رحيم خان چلبيانى كه با شاه تهران آمده بود و سردار نصرت لقب گرفته بود ، چند روز قبل بطور فرار رفت به طرف محل خودش . بعضى را عقيده اين است كه محرمانه به اجازهء شاه رفته است كه سوار تهيه نمايد . بعضى مىگويند ، چون هرجومرج و ضعف دولت را ديده ، گذاشت و رفت . ديگر آنجا برسد و چه بكند ، بعد معلوم خواهد شد . فرمانفرما تاكنون تبريز است ، تلگرافا اجازه خواسته بود برود اسدآباد سر املاكش . هنوز جوابى داده نشده است .
مخبر السلطنه همين چند روزه به نقطهء حكومت خودش كه تبريز باشد ، خواهد رفت . درصدد تشكيل پنج اردو هستند كه هر اردوئى داراى يك باطرى توپ و پنج هزار سوار پياده باشد ؛ چهار هزار نفر پياده ، هزار نفر سوار . سرحدات آذربايجان خيلى مغشوش است ، قتل و غارت زياد مىشود . تهران عجالتا بد نيست ، ولى هيچ كس شب در خانهء خودش خيالش راحت نيست . خداوند انشاء الله تعالى اصلاح فرمايد . امر مبارك ، مطاع .
پيوست دوم
امروز پيشرفت كار اين مملكت از شدت بدبختى اهل مملكت ، منحصر شده است به پول دادن و دروغ گفتن . ميرزا محمد على كه از طرف نظر به تهران آمده است ، هر ساعتى در يك انجمنى ، يك عنوانى مىنمايد و يك لايحه به مهرهاى جعلى به يك ادارهء روزنامه مىدهد . امروز هم شخص پادشاه نمىتواند كسى را از اين شهر خارج نمايد يا جلو [ ى ] قلم روزنامهنويس را بگيرد ، چنانچه دربارهء خودش نتوانست ؛ در باب روزنامهء مساوات ، عاقبت دستخط شد كه ، ما از تقصير مدير روزنامهء مساوات گذشتيم .
چه ضرر دارد وادار فرمائيد همه هفته به يك زبانى اشخاص مختلف ، چه از بروجرد و چه از خرمآباد ، بلكه از نهاوند و همدان ، شرح شرارت نظر شرير را به شرح و بسط از سپهسالار بودن در اردوى سالار الدوله و قتل و غارت نهاوند و غيره و غيره و غيره ، هر يكبهيك ادارهء روزنامه بنويسند كه اگر چهار تا دروغ از طرف آنها در روزنامه نوشته مىشود ، چهار تا حرف راست از آنجاها برسد و نوشته شود . مسلما حرف راست اثرش بيشتر است ، خصوص كه با دليل و برهان هم باشد . دربارهء شرارت نظر ، گويا دليل و برهان يكى ، دو تا ، هزار تا بيشتر باشد كه محل انكار هيچ كس نيست . يك نمره از روزنامهء تدين را فرستادم ؛ ملاحظه فرمائيد اين شخص با تدين ، ندانسته و نفهميده چه