نمودهايد . معروف است « آن را كه حساب پاك است ، از محاسبه چه باك است » ؛ خصوصا كه رشتهء حسابى با ديوان در ميان نداريم ، فقط حسابى كه ما داريم و هنوز نگذشته ، از بابت سنهء ماضيه لوىئيل « 9 » بنادر است كه اين كار زشت اتفاق افتاد و اسناد مفقود شد . و انشاء الله تعالى اگر شما كار مرا تكليفى نكنيد و طبيعى اقدام نمائيد - هرچند كار خيلى مشكل است و نهايت سختى و صعوبت را دارد - اسناد مفقوده را از ثبت جناب دبير الملك دام اقباله و ساير جاها بدست بياوريد ، طورى مىگذرد . حالا كارى است واقع شده و با همهء صعوبتى كه دارد ، چارهاى غير از اينكه در صدد اصلاح و بدست آوردن اسناد مفقوده باشيم نيست . حالا هرنحو صلاح مىدانيد ، بايد تحمل زحمت را كرده ، عوض اسناد را بدست بياوريد . 19 جمادى الاولى سنه 1311 .
پيوست پنجم
نرخ حاليهء شهر شيراز از اين قرار است : بلوكات ابدا ميزان ندارد كه هرقدر بخواهيم ميزان نرخ بلوكات را بنويسيم ، به نظر اغراق مىآيد . نمىدانم با اين حالت ، تكليف ما با ديوان در باب جيرهء قشون ، هنگام محاسبه چه خواهد بود . خداوند عاقبت را به خير فرمايد . 19 جمادى الاولى سنهء 1311 .
پيوست ششم
در باب نان شهر ، از اول اين ماه جناب سعد الملك گندمى را كه خروارى دوازده تومان و نيم خريده بود ، خروارى بيست و پنج هزار ضرر كرده ، به خباز دادند كه خباز نان « تاوه » « 10 » و « زندى » « 11 » بپزد و بفروشد . خبازها هم تعهد كردند ، « تاوه » و « زندى » را از قرار يك من چهار عباسى بفروشند . چند روز به همين منوال گذشت ، بعد خبازهاى شهرى مدعى شدند كه خودمان اين دو نان را در يك من پانزده شاهى مىفروشيم . عجالتا در اين ماه من و جناب سعد الملك بالاشتراك خروارى بيست و پنج هزار ضرر كرده و گندم به خباز داده ، در سى و شش محل اين دو نان را قرار دادهايم ، مىفروشند . نان سنگك و تنورى را حالا مصلحت ندانستم كه دست بزنم ؛ زيرا كه همين قدر كه در اين باب گفتگويى مىكردم از حريت خارج مىشد . الان نان تنورى را در يك من يك قران و نان سنگك را در يك من نهصد دينار مىفروشند ؛ و ليكن نان كليتا
هامش
( 9 ) - مقصود سال 1271 شمسى [ كبيسه ] برابر يكشنبه 20 شعبان 1309 ( كبيسه ) الى دوشنبه اول رمضان 1310 قمرى و مطابق 20 مارس 1892 ( كبيسه ) الى 20 مارس 1893 ميلادى است .
( 10 ) - « نان تاوه » نانى است كه روى تاوه و بر اجاقى كه در زمين كندهاند مىپزند .
( 11 ) - « نان زندى » نوعى نان است كه در شيراز مىپزند .