عالم امر است هر يك به حسب قربى كه به خدا دارند در آن مقامات بالا مىروند و اين مقامات حقيقى و ملكوتى هستند نه چون مقامات دنيا وهمى و اعتبارى - و اين امر در روز قيامت واقع مىشود كه مقدارش پنجاه هزار سال از سالهاى دنيويست ، لذا ملائكه و روح در روز قيامت به سوى خداى تعالى باز مىگردند ، زيرا قيامت روزيست كه اسباب و وسائط از بين رفته و روابط بين مسبّبات قطع مىگردد و ملائكه هم چون وسائط موكّل بر امور عالم و حوادث هستى مىباشند ، در روز قيامت به سوى خدا بازگشته و به معارج خود عروج مىكنند و همگى در پيرامون عرش صف مىكشند و در آن روز انسان آنچه را كه خدا به او اعطاء كرده از دست مىدهد و هيچ قدرت و استطاعتى نخواهد داشت كه آن را در امرى كه شايسته است به كار ببرد و در آن زمان برايش آشكار مىشود كه امر و ملك فقط مختص به خداى واحد و قهّار است .
از رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم سئوال شد : روز قيامت چقدر طول مىكشد ؟ فرمود : قسم به آنكه جان محمّد در دست اوست ، براى مرد مؤمن آنقدر سبك است كه به قدر يك نماز واجبى كه در دنيا بخواند ، بيشتر طول نمىكشد « 1 » .
در ادامه خطاب به رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم مىفرمايد : تو در برابر درخواست عذاب و استكبار اين كفّار صبرى جميل نما و جزع و شكايت نداشته باشد ، ( صبر جميل صبريست كه خالص بوده و شائبهاى از بىتابى و شكايت در آن نباشد )
چون روز عذاب آنها و يا روز قيامت نزديك است اگر چه كه آنها را دور مىپندارند و آمدنش را بعيد مىدانند ، اين عذاب نزديك و تخلّف ناپذير است .
( 8 )
( يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ )
: ( روزيكه آسمان چون مس مذّاب مىشود )
( 9 )
( وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ )
: ( و كوهها مانند پشم حلّاجى شده مىگردند )
( 10 )
( وَ لا يَسْئَلُ حَمِيمٌ حَمِيماً )
: ( و هيچ حامى و دوست صميمى از دوستش سراغ نمىگيرد )
مىفرمايد : در روز قيامت آسمان مانند مس مذّاب ( يا طلا ، يا روغن و يا قير مذّاب ) مىشود و كوهها مانند پشم زده و حلاجى شده مىگردند و آنوقت هيچ
هامش
( 1 ) . تفسير مجمع البيان و الدّر المنثور .