خدا تجاوز كند ، به نفس خود ستم كرده ، تو چه مىدانى شايد خدا بعد از طلاق امر ديگرى پديد آورد )
خطاب متوجّه رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم و همه امّت اوست و مىخواهد بفرمايد وقتى كه خواستيد زنانتان را طلاق بدهيد و نزديك شد كه اين كار را انجام دهيد براى مدّت عدّه باشد .
( عدّه ) عبارتست از مدّتى كه زن در آن مدّت بايد از ازدواج جديد ، خوددارى كند تا آن مدّتى كه شرع معيّن كرده تمام شود ، و اينكه فرمود : طلاق دادن براى زمان عدّه باشد ، يعنى زمان عدّه را از روز وقوع طلاق حساب كنند و طلاق در طهرى واقع شود كه در آن طهر عمل جنسى انجام نشده باشد ، از آن تاريخ حساب عدّه را نگه دارند تا سه بار حيض ديدن و پاك شدن ، و بعد از آن ، زن مىتواند شوهر كند و زن در اين مدّت عدّه نگه داشتن ، حقّ نفقه و سكنى دارد و همسرش بايد مخارج او را بدهد و نمىتواند او را از خانه بيرون كند ، به همين جهت در ادامه مىفرمايد ، از خدا بترسيد و از نواهى او اجتناب كنيد و زنان مطلقه را از خانهء خود بيرون نكنيد ، البتّه در اين مدّت سكونت زن در خانه شوهر ، شوهر حق رجوع دارد و مىتواند مجددا زندگى را با همسر سابق از سر بگيرد ، در ادامه مىفرمايد : كه خود آن زنان مطلقه هم ، از خانهء شوهر سابق بيرون نروند و عبارت بعدى استثناء از جملهء قبلى است ، مىفرمايد : آنها را از خانههايشان بيرون نكنيد ، مگر آنكه گناهى ظاهر و فاحش از قبيل زنا و سرقت و يا ناسزا و يا اذيّت اهل خانه ، مرتكب شوند كه در تأييد اين مطلب رواياتى نيز وارد شده ، در ادامه مىفرمايد اينها احكام و حدود الهى است كه هر كس از آنها تجاوز كند در حقيقت به خود ستم كرده ، چون نافرمانى پروردگار ظلم به نفس است ، آنگاه به علّت حكم اشاره كرده و مىفرمايد ، اينكه گفتيم زنان در مدّت عدّه در خانه شوهر بمانند ، براى اين است كه چه بسا خداى تعالى بعد از طلاق امرى پديد آورد كه وضع زن و شوهر را عوض كند و رأى شوهر به رجوع قرار بگيرد ، چون زمام دلها بدست خداست .
( 2 )
( فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَ أَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ وَ أَقِيمُوا الشَّهادَةَ لِلَّهِ ذلِكُمْ يُوعَظُ بِهِ مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ